Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 40

Graha–Ketu–Utpāta Lakṣaṇas: Solar/Lunar Omens, Comets, Eclipses, and Calendar Rules

Devanagari script

भिनत्ति यदि तत्तारां बाधावृष्टिभयंकरः । आद्रा र्दिपितृभांतेषु दृश्यते यदि चन्द्र जः ॥ ४० ॥

Transliteration

bhinatti yadi tattārāṃ bādhāvṛṣṭibhayaṃkaraḥ | ādrā rdipitṛbhāṃteṣu dṛśyate yadi candra jaḥ || 40 ||

Translation

బాధలు మరియు వినాశకర వర్షభయాన్ని కలిగించే ఆ గ్రహం ఆ నక్షత్రాన్నే ఛేదిస్తే, అలాగే చంద్రజుడు (బుధుడు) ఆర్ద్రా, ఋతు-నక్షత్రాలలో లేదా పితృ-నక్షత్రాలలో దర్శనమిస్తే, ఆ యోగం కష్టస్థితిని మరియు వర్షసంబంధ ఉపద్రవాన్ని సూచిస్తుంది।

Word by Word

• भिनत्ति: pierces/splits
• भिनत्ति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भिद् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• यदि: if
• यदि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्त-निपात (conditional particle)

• तत्: that
• तत्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र अव्ययवत् निर्देशः (that)

• ताराम्: star (nakṣatra)
• ताराम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तारा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• बाधा-वृष्टि-भयम्-करः: causing affliction, rain, and fear
• बाधा-वृष्टि-भयम्-करः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: बाधा + वृष्टि + भय + कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—बाधां च वृष्टिं च भयं च करोति इति (उपपद-तत्पुरुष; बहुपद-समास)

• आद्रा: Ārdrā
• आद्रा: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आद्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/सप्तमी, एकवचन; नक्षत्रनाम (आर्द्रा)

• आर्द्रि-पितृ-भ-अन्तेषु: in the ends of the Ārdrā and Pitṛ nakṣatras
• आर्द्रि-पितृ-भ-अन्तेषु: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आर्द्रि + पितृ + भ + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन; समासः—आर्द्रि-पितृ-भानाम् अन्तेषु (षष्ठी-तत्पुरुष); भ = नक्षत्र

• दृश्यते: is seen/appears
• दृश्यते: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)

• यदि: if
• यदि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्त-निपात (conditional particle)

• चन्द्रजः: Moon-born (Budha/Mercury)
• चन्द्रजः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र + ज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; समासः—चन्द्रात् ज (पञ्चमी/षष्ठी-तत्पुरुष)

Speaker

Narada (teaching in a Vedanga/Jyotisha-style section)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhayanaka

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Chandra (Moon)
• Nakshatra (Tara/Bha)
• Pitrs (ancestors)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames cosmic order (ṛta) as readable through Jyotiṣa: disturbing planetary contacts with specific nakṣatras are treated as warnings, prompting vigilance, restraint, and dhārmic remedies rather than fatalism.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While the verse is technical (omen-based), its implied response is devotional and dhārmic—seeking protection through prayer, purity, and prescribed rites when adverse signs appear, aligning worldly risk-management with devotion to the divine order.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Jyotiṣa (Vedāṅga astrology): interpreting planetary ‘piercing’ (affliction) of nakṣatras—especially Ārdrā, rainy-season asterisms, and Pitṛ-associated nakṣatras—as indicators of harmful rains and public distress.