Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 39

Bharata’s Attachment and the Palanquin Teaching on ‘I’ and ‘Mine’

Devanagari script

जना यथावमन्येयुर्गच्छेयुर्नैव संगतिम् । हिरण्यगर्भवचनं विचिंत्येत्थं महामतिः ॥ ३९ ॥

Transliteration

janā yathāvamanyeyurgaccheyurnaiva saṃgatim | hiraṇyagarbhavacanaṃ viciṃtyetthaṃ mahāmatiḥ || 39 ||

Translation

ప్రజలు అతన్ని తక్కువగా చూసి సాంగత్యాన్ని కూడా దూరం పెట్టినా, మహామతి హిరణ్యగర్భుడు (బ్రహ్మ) పలికిన ఉపదేశాన్ని ఇలా మననం చేయాలి.

Word by Word

• जनाः: people
• जनाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्ता

• यथा: as, however
• यथा: Prakara (प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/उपमानार्थक (as, in whatever way)

• अवमन्येयुः: might despise
• अवमन्येयुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव-√मन् (धातु)
• Form: विधिलिङ्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम् (they might/should despise)

• गच्छेयुः: might go
• गच्छेयुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• न: not
• न: Nishedha (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात (negation)

• एव: indeed, only
• एव: Avadharana (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक-निपात (only/indeed)

• संगतिम्: association, company
• संगतिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: संगति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (object of ‘गच्छेयुः’)

• हिरण्यगर्भ-वचनम्: the statement of Hiraṇyagarbha
• हिरण्यगर्भ-वचनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: हिरण्यगर्भ (प्रातिपदिक) + वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (हिरण्यगर्भस्य वचनम्)

• विचिन्त्य: having reflected
• विचिन्त्य: Purvakriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: वि-√चिन्त् (धातु) (कृदन्त—क्त्वा/अव्ययभाव)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); पूर्वक्रिया (having reflected)

• इत्थम्: thus
• इत्थम्: Prakara (प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: इत्थम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारार्थक (thus, in this manner)

• महामतिः: the great-minded one
• महामतिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महामति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (महान् मतिः यस्य/महती मतिः)

Speaker

Narada (teaching within the Narada–Sanatkumara dialogue context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

Characters & Entities

• Hiranyagarbha (Brahma)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches inner steadiness: even when society rejects or insults a seeker, the wise should rely on scriptural instruction and contemplation rather than craving approval.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By implying that devotion and spiritual practice must be independent of praise or blame; genuine Bhakti remains firm even without social support or companionship.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse emphasizes disciplined contemplation (manana) on authoritative teaching; it is a practical takeaway aligned with śāstra-based reasoning rather than a specific Vedanga technique.