Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 21

The Outline (Anukramaṇī) of the Vāyavīya (Vāyu) Purāṇa

Devanagari script

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे वायुपुराणानुक्रमणीनिरूपणं नाम पञ्चनवतितमोऽध्यायः ॥ ९५ ॥

Transliteration

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthapāde vāyupurāṇānukramaṇīnirūpaṇaṃ nāma pañcanavatitamo'dhyāyaḥ || 95 ||

Translation

ఇట్లు శ్రీబృహన్నారదీయ పురాణం పూర్వభాగంలో, బృహదుపాఖ్యానంలోని చతుర్థ పాదంలో ‘వాయుపురాణ అనుక్రమణీ నిరూపణం’ అనే తొంభై ఐదవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది॥

Word by Word

• इति: thus
• इति: सम्बन्ध (Discourse marker/अव्यय-सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उपसंहार/उद्धरणसूचक-अव्यय (quotative/concluding particle)

• श्रीबृहन्नारदीयपुराणे: in the Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa
• श्रीबृहन्नारदीयपुराणे: अधिकरण (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री + बृहत् + नारदीय + पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (locative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (title-compound)

• पूर्वभागे: in the former part
• पूर्वभागे: अधिकरण (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पूर्व + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: ‘पूर्वः भागः’

• बृहदुपाख्याने: in the great sub-narrative
• बृहदुपाख्याने: अधिकरण (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: बृहत् + उपाख्यान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय: ‘बृहद् उपाख्यानम्’

• चतुर्थपादे: in the fourth section (pāda)
• चतुर्थपादे: अधिकरण (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चतुर्थ + पाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: ‘चतुर्थः पादः’

• वायुपुराणानुक्रमणीनिरूपणम्: the exposition of the Vāyu-Purāṇa index
• वायुपुराणानुक्रमणीनिरूपणम्: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वायु-पुराण + अनुक्रमणी + निरूपण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (nested): ‘वायुपुराणस्य अनुक्रमणी’ + ‘तस्य निरूपणम्’

• नाम: named
• नाम: सम्बन्ध (Naming marker/अव्यय-सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: नाम-शब्दः (indeclinable used to denote ‘called/named’)

• पञ्चनवतितमः: ninety-fifth
• पञ्चनवतितमः: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चनवति + तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Narrator/Compiler (colophon statement; not a dialogue verse)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

Characters & Entities

• Bṛhannāradīya Purāṇa
• Vāyu Purāṇa

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

This is a colophon marking the completion of a chapter; its significance is structural and preservational—confirming the chapter’s title, placement, and continuity within the Bṛhannāradīya Purāṇa’s Purāṇic-summary section.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

It does not directly teach Bhakti; instead, it frames the scripture’s organization, helping readers locate teachings (including Vishnu-bhakti topics) within the Purāṇic summaries and chapter sequence.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse highlights textual organization and indexing (anukramaṇī) rather than a specific Vedāṅga; it supports archival practice—chapter identification, section mapping, and reliable citation for study.