Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 16

The Second Twelve-Month Vrata: Dvitīyā Observances and Their Fruits

Devanagari script

चंद्रार्द्धदानमत्रोक्तं सर्वसिद्धिविधायकम् । भाद्रशुक्लद्वितीयायां शक्ररूपं जगद्विधिम् ॥ १६ ॥

Transliteration

caṃdrārddhadānamatroktaṃ sarvasiddhividhāyakam | bhādraśukladvitīyāyāṃ śakrarūpaṃ jagadvidhim || 16 ||

Translation

ఇక్కడ చెప్పబడిన ‘అర్ధచంద్ర దానం’ సమస్త సిద్ధులను ప్రసాదించేది. భాద్రపద శుక్ల ద్వితీయనాడు శక్ర (ఇంద్ర) రూపంలో జగద్విధాతను పూజించాలి।

Word by Word

• चन्द्र-अर्द्ध-दानम्: the half-moon gift (rite)
• चन्द्र-अर्द्ध-दानम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र (प्रातिपदिक) + अर्द्ध (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः—‘चन्द्रस्य अर्द्धस्य दानम्’ (gift of a half-moon/half of the moon)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देश/प्रसङ्ग-क्रियाविशेषण (adverb) ‘here/in this context’

• उक्तम्: is stated
• उक्तम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘said/declared’

• सर्व-सिद्धि-विधायकम्: bestowing all accomplishments
• सर्व-सिद्धि-विधायकम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक) + विधायक (कृदन्त-प्रातिपदिक, विधा/धा धातोः)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—‘सर्वासां सिद्धीनां विधायकम्’ (bestowing all attainments)

• भाद्र-शुक्ल-द्वितीयायाम्: on Bhādra bright-second (tithi)
• भाद्र-शुक्ल-द्वितीयायाम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भाद्र (प्रातिपदिक) + शुक्ल (प्रातिपदिक) + द्वितीया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (locative), एकवचन; तत्पुरुषः—‘भाद्रमासस्य शुक्लपक्षस्य द्वितीयायाम्’ (on the 2nd lunar day of bright fortnight of Bhādra)

• शक्र-रूपम्: in Indra’s form
• शक्र-रूपम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शक्र (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—‘शक्रस्य रूपम्’ (in the form of Indra)

• जगत्-विधिम्: the world-creator (Brahmā)
• जगत्-विधिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—‘जगतः विधिः’ (ordainer/creator of the world; Brahmā)

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Shakra (Indra)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links a specific dāna/vrata act (candrārddha-dāna) with “sarva-siddhi,” emphasizing that disciplined charity performed on the correct tithi and with proper deity-form contemplation is a direct means to auspicious attainments.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is expressed here as tithi-based upāsanā—worshipping the world-governing Lord through a recognized divine form (Śakra-rūpa), combining reverence, ritual timing, and offering (dāna) as devotional practice.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights calendrical/astronomical application—tithi observance (Bhādrapada, Śukla pakṣa, Dvitīyā), aligning ritual action with lunar time-reckoning as used in traditional Jyotiṣa-based vrata scheduling.