The Description of the Index/Summary of the Garuḍa (Purāṇa)
బ్రహ్మ మరిచికి గరుడపురాణంలోని శుభ అనుక్రమణికను తెలియజేస్తాడు—ఇది భగవాన్ గరుడుడు (తార్క్ష్య)కు ఉపదేశించిన గ్రంథం; పరిమాణం 19,000 శ్లోకాలు. ఇందులో విషయక్రమం: సృష్టివివరణ; సూర్యాది దేవతారాధన, దీక్ష, శ్రాద్ధం, వ్యూహపూజ, వైష్ణవ పంజర స్తోత్రాలు, యోగం మరియు విష్ణు సహస్రనామం; శివ-గణేశ-గోపాల-శ్రీధరాది ఉపాసనలు; న్యాస-సంధ్య, దుర్గాదేవపూజ, పవిత్రారోపణ, ప్రతిమాధ్యానం; వాస్తు-మందిరలక్షణాలు, ప్రతిష్ఠావిధులు; దాన-ప్రాయశ్చిత్తాలు; లోక-నరకవర్ణనలు; జ్యోతిష, సాముద్రిక, స్వర, రత్నశాస్త్రం; తీర్థమాహాత్మ్యం (ప్రత్యేకంగా గయ); మన్వంతరాలు, పితృధర్మం, వర్ణాశ్రమకర్తవ్యాలు, శౌచం, గ్రహయజ్ఞాలు, నీతిశాస్త్రం, వంశాలు-అవతారాలు, వైద్యశాస్త్రం, వ్యాకరణ-వేదాంగ విషయాలు, యుగ-సంక్రాంతి ఆచారాలు. తరువాత ప్రేతకల్పంలో యోగులకు ధర్మోపదేశం, మరణానంతర మంత్ర-దానాలు, యమమార్గం, ప్రేతలక్షణాలు-దుఃఖాలు, పిండీకరణ, అంత్యక్రియల అర్హత-కాలం, నారాయణబలి, వృషోత్సర్గం, కర్మవిపాకం, లోకవిన్యాసం, ప్రళయం, అలాగే శ్రవణ-పఠన-దాన ఫలాలు చెప్పబడతాయి।
Shlokas
Verse 1
ब्रह्मोवाच । मरीचे श्रृणु वक्ष्याभि पुराणं गारुडं शुभम् । गरुडायाब्रवीत्पृष्टो भगवान्गरुडासनः ॥ १ ॥
బ్రహ్ముడు పలికెను—హే మరీచి, వినుము; నేను శుభమైన గారుడ పురాణాన్ని చెప్పుదును—గరుడాసనుడైన భగవానుడు ప్రశ్నించబడినప్పుడు గరుడునకు ఎలా ఉపదేశించెనో।
Verse 2
एकोनविंशसाहस्रं तार्क्ष्यकल्पकथान्वितम् । पुराणोपक्रमप्रश्नः सर्गः संक्षेपतस्ततः ॥ २ ॥
ఇది పందొమ్మిది వేల శ్లోకాలతో కూడి, తార్క్ష్య-కల్ప సంబంధ కథలతో సమన్వితమై ఉంది। అనంతరం పురాణారంభ విషయ ప్రశ్న, తదుపరి సంక్షేపంగా సర్గము (సృష్టి వర్ణన) వస్తుంది।
Verse 3
सूर्यादिपूजनविधिर्दीक्षाविधिरतः परम् । श्राद्धपूजा ततः पश्चान्नवव्यूहार्चनं द्विज ॥ ३ ॥
తదుపరి సూర్యాది దేవతల పూజావిధి, ఆపై దీక్షావిధి. తరువాత శ్రాద్ధసంబంధ పూజ, అనంతరం—హే ద్విజా—నవ వ్యూహాల అర్చన (విధి) ఉంది।
Verse 4
पूजाविधानं च तथा वैष्णवं पंजरं ततः । योगाध्यायस्ततो विष्णोर्नामसाहस्रकीर्तनम् ॥ ४ ॥
తదుపరి పూజావిధానము; ఆపై వైష్ణవ ‘పంజర’ అనే రక్షాస్తోత్రము. తరువాత యోగాధ్యాయము, అనంతరం విష్ణు సహస్రనామ కీర్తనము ఉంటుంది।
Verse 5
ध्यानं विष्णोस्ततः सूर्यपूजा मृत्युंजयार्चनम् । मालामंत्रः शिवार्चाथ गणपूजा ततः परम् ॥ ५ ॥
మొదట విష్ణు ధ్యానము, తరువాత సూర్యపూజ, మృత్యుంజయార్చనము. ఆపై మాలామంత్ర సాధన, తదనంతరం శివార్చన, చివరగా గణ (గణేశ) పూజ ఉంటుంది।
Verse 6
गोपालपूजा त्रैलोक्यमोहनश्रीधरार्चनम् । विष्ण्वर्चा पंचतत्त्वार्चा चक्रार्चा देवपूजनम् ॥ ६ ॥
ఇక్కడ గోపాలపూజ, త్రిలోకమోహనుడైన శ్రీధరుని అర్చన, విష్ణ్వర్చన, పంచతత్త్వార్చన, చక్రార్చన మరియు దేవపూజ—ఇవన్నీ విధిగా ఉపదేశించబడుతున్నాయి।
Verse 7
न्यासादिसंध्योपास्तिश्च दुर्गार्चाथ सुरार्चनम् । पूजा माहेश्वरी चातः पवित्रारोपणार्चनम् ॥ ७ ॥
న్యాసాది సహిత సంధ్యోపాసన, దుర్గార్చన మరియు దేవార్చన; తదనంతరం మాహేశ్వరీ (శివసంబంధ) పూజ, ఆపై పవిత్రారోపణతో కూడిన అర్చన ఇక్కడ చెప్పబడింది।
Verse 8
मूर्तिध्यांनवास्तुमानं प्रासादानां च लक्षणम् । प्रतिष्ठा सर्वदेवानां पृथक्पूजा विधानतः ॥ ८ ॥
ఇది మూర్తిధ్యానం, వాస్తుమానం ప్రకారం స్థలపరిమాణం, ప్రాసాదాల లక్షణాలు; అలాగే సమస్త దేవతల ప్రతిష్ఠ మరియు విధానానుసారం వారి ప్రత్యేక పూజా నియమాలను వివరిస్తుంది।
Verse 9
योगोऽषटांगो दानधर्माः प्रयश्चित्तविधिक्रिया । द्वीपेशनरकाख्यानं सूर्यव्यूहश्च ज्योतिषम् ॥ ९ ॥
ఇందులో షడంగయోగం, దానధర్మాలు, ప్రాయశ్చిత్త విధిక్రియ; ద్వీపాలు మరియు వాటి అధీశుల వృత్తాంతం, నరకాఖ్యానాలు; అలాగే సూర్యవ్యూహం మరియు జ్యోతిషశాస్త్రం వివరించబడుతున్నాయి।
Verse 10
सामुद्रिकं स्वरज्ञानं नवरत्नपरीक्षणम् । माहात्म्यमथ तीर्थानां गयामाहात्म्यमुत्तमम् ॥ १० ॥
ఇందులో సాముద్రికశాస్త్రం, స్వరజ్ఞానం, నవరత్న పరీక్ష; తదుపరి తీర్థమాహాత్మ్యం మరియు అత్యుత్తమ గయామాహాత్మ్యం వివరించబడింది।
Verse 11
ततो मन्वंतराख्यानं पृथक्पृथग्विभागशः । पित्राख्यानं वर्णधर्मा द्रव्यशुद्धिः समर्पणम् ॥ ११ ॥
ఆ తరువాత మన్వంతరాల ఆఖ్యానం వేర్వేరు విభాగాలుగా వివరించబడుతుంది. తదుపరి పితృకథనం, వర్ణధర్మాలు, ద్రవ్యశుద్ధి మరియు సమర్పణవిధి చెప్పబడతాయి॥ ११ ॥
Verse 12
श्राद्धं विनायकस्यार्चा ग्रहयज्ञस्तथआ श्रमाः । जननाख्यं प्रेतशौचं नीतिशास्त्रं व्रतोक्तयः ॥ १२ ॥
ఇందులో శ్రాద్ధవిధి, వినాయక (గణేశ) ఆరాధన, గ్రహయజ్ఞం, నియత శ్రమ-తపస్సులు, ‘జనన’ అనే సంస్కారం, ప్రేతశౌచ నియమాలు, నీతిశాస్త్ర బోధనలు మరియు వ్రతవిధానాలు కూడా వివరించబడ్డాయి॥ १२ ॥
Verse 13
सूर्यवंशः सोमवंशोऽवतारकथनं हरेः । रामायणं हरेर्वंशो भारताख्यानकं ततः ॥ १३ ॥
సూర్యవంశం, సోమవంశం వర్ణనతో పాటు హరి అవతారకథనం చెప్పబడింది. తరువాత రామాయణం, హరి వంశావళి, ఆపై భారత (మహాభారత) ఆఖ్యానం వస్తుంది॥ १३ ॥
Verse 14
आयुर्वेदनिदानं प्राक् चिकिकत्सा द्रव्यजा गुणाः । रोगघ्नं कवचं विष्णोर्गारुडं त्रैपुरो मनुः ॥ १४ ॥
ముందుగా ఆయుర్వేద నిర్ధారణ (నిదానం), తరువాత చికిత్స మరియు ఔషధ ద్రవ్యాల వల్ల కలిగే గుణాలు వివరించబడతాయి. ఆపై రోగనాశక విష్ణుకవచం, గారుడ విద్య, మరియు త్రైపుర మనువు (మంత్ర/విధానం) చెప్పబడుతుంది॥ १४ ॥
Verse 15
प्रश्नचूडामणिश्चांतो हयायुर्वेदकीर्तनम् । ओषघीनाम कथनं ततो व्याकरणोहनम् ॥ १५ ॥
చివరగా ‘ప్రశ్న-చూడామణి’తో ఉపసంహారం జరుగుతుంది; తరువాత హయ-ఆయుర్వేద కీర్తనం, ఔషధుల వివరణ, ఆపై వ్యాకరణంపై విస్తృత నిరూపణ వస్తుంది॥ १५ ॥
Verse 16
छंदः शास्त्रं सदाचारस्ततः स्नानविधिः स्मृतः । तर्पणं वैश्वदेवं च संध्या पार्वणकर्म च ॥ १६ ॥
తదుపరి ఛందఃశాస్త్రం, సదాచారం, ఆపై స్నానవిధి స్మరించబడింది; అలాగే తర్పణం, వైశ్వదేవం, సంధ్యా-ఉపాసన మరియు పర్వణ దినకర్మలు కూడా ఉన్నాయి.
Verse 17
नित्यश्राद्धं सर्पिडाख्यं धर्मसारोऽघनिष्कृतिः । प्रतिसंक्रम उक्ताः स्म युगधर्माः कृतेः फलम् ॥ १७ ॥
నిత్యశ్రాద్ధం, ‘సర్పిడా’ అనే విధి, ధర్మసారం మరియు పాపనిష్కృతి; అలాగే ప్రతి సంక్రాంతికి చేయవలసిన ఆచారాలు—ఇవి యుగధర్మాలు, కృతయుగ ఫలముగా చెప్పబడ్డాయి.
Verse 18
योगशास्त्रं विष्णुभक्तिर्नमस्कृतिफलं हरेः । माहात्म्यं वैष्णवं चाथ नारसिंहस्तवोत्तमम् ॥ १८ ॥
ఇందులో యోగశాస్త్రం, విష్ణుభక్తి, హరికి నమస్కరించుట వలన కలుగు ఫలం చెప్పబడింది; అలాగే వైష్ణవ మహాత్మ్యం ప్రకటించబడింది, ఉత్తమ నరసింహ స్తవమూ కలదు.
Verse 19
ज्ञानामृतं गुहुष्टकं स्तोत्रं विष्ण्वर्चनाह्वयम् । वेदांतसांख्यसिद्धांतो ब्रह्मज्ञानं तथात्मकम् ॥ १९ ॥
ఇక్కడ ‘జ్ఞానామృతం’, ‘గుహుష్టకం’, ‘విష్ణ్వర్చన’ అనే స్తోత్రం; అలాగే వేదాంత-సాంఖ్య సిద్ధాంతాలు, మరియు తత్స్వరూపమైన బ్రహ్మజ్ఞానం కూడా వివరించబడింది.
Verse 20
गीतासारः फलोत्कीर्तिः पूर्वखंडोऽयमीरितः । अथास्यैवोत्तरे खंडे प्रेतकल्पः पुरोदितः ॥ २० ॥
ఈ పూర్వఖండం గీతాసారం మరియు ఫలోత్కీర్తితో కూడినదిగా చెప్పబడింది; అలాగే ఇదే గ్రంథం ఉత్తరఖండంలో ప్రేతకల్పం (ప్రేతవిధి) ముందే ప్రతిపాదించబడింది.
Verse 21
यत्र तार्क्ष्येण संपृष्टो भगवानाह वाडवाः । धर्मप्रकटनं पूर्वं योगिनां गतिकारणम् ॥ २१ ॥
అక్కడ తార్క్ష్యుడు (గరుడుడు) ప్రశ్నించగా భగవంతుడు వాడవులకు ఇలా చెప్పెను—ముందుగా ధర్మప్రకటనము; అదే యోగుల పరమగతికి కారణము.
Verse 22
दानादिकं फलं चापि प्रोक्तमन्त्रोर्द्धदैहिकम् । यमलोकस्थमार्गस्य वर्णन च ततः परम् ॥ २२ ॥
దానాది పుణ్యకర్మల ఫలములు కూడా చెప్పబడినవి; మరణానంతర స్థితికి సంబంధించిన మంత్ర-క్రియలు కూడ. అనంతరం యమలోకానికి దారిచూపు మార్గవర్ణనము చెప్పబడింది.
Verse 23
षोडशश्राद्धफलको वृत्तांतश्चात्र वर्णितः । निष्कृतिर्यममार्गस्य धर्मराजस्य वैभवम् ॥ २३ ॥
ఇక్కడ షోడశ శ్రాద్ధముల ఫలవృత్తాంతము వర్ణించబడెను; యమమార్గానికి సంబంధించిన ప్రాయశ్చిత్తము మరియు ధర్మరాజుని వైభవము కూడ వివరించబడెను.
Verse 24
प्रेतपीडांविनिर्द्देशः प्रेतचिह्ननिरूपणम् । प्रेतानां चरिताख्यानं कारणं प्रेततां प्रति ॥ २४ ॥
ఇందులో ప్రేతునకు కలిగే పీడల నిర్దేశము, ప్రేతలక్షణ నిరూపణము, ప్రేతుల ఆచరణ-అనుభవ కథనం, మరియు ప్రేతత్వప్రాప్తికి కారణములు చెప్పబడినవి.
Verse 25
प्रेतकृत्यविचारश्च सर्पिडीकरणोक्तयः । प्रेतत्वमोक्षणाख्यानं दानानि च विमुक्तये ॥ २५ ॥
ఇందులో ప్రేతకృత్యవిచారము, పిండీకరణ విధులు, ప్రేతత్వమోక్ష కథనం, మరియు విముక్తికి దానములు కూడా చెప్పబడినవి.
Verse 26
आवश्यकोत्तमं दानं प्रेतसौख्यकरोहनम् । शारीरकविनिर्देशो यमलोकस्य वर्णनम् ॥ २६ ॥
ఇందులో ప్రేతసౌఖ్యాన్ని కలిగించే అత్యావశ్యకమైన, ఉత్తమమైన దానాల వర్ణన ఉంది; అలాగే దేహధారి ఆత్మసిద్ధాంతం మరియు యమలోక వివరణ కూడా చెప్పబడింది।
Verse 27
प्रेतत्वोद्धारकथनं कर्मकृर्त्तृविनिर्णयः । मृत्योः पूर्वक्रियाख्यानं पश्चात्कर्मनिरूपणम् ॥ २७ ॥
ఇందులో ప్రేతత్వం నుండి उद्धరణకు ఉపాయాలు చెప్పబడతాయి, కర్మక్రియలు చేయుటకు అర్హుడు ఎవరో నిర్ణయించబడుతుంది; మరణానికి ముందు చేయవలసిన కృత్యాలు, తరువాత చేయవలసిన కర్మలు కూడా వివరించబడతాయి।
Verse 28
मध्यषोडशकश्राद्धं स्वर्गप्राप्तिक्रियोहनम् । सूतकस्याथ संख्यांनं नारायणबलिक्रिया ॥ २८ ॥
ఇందులో ‘మధ్య షోడశక’ శ్రాద్ధాలు, స్వర్గప్రాప్తికి దోహదపడే క్రియావిధానాలు, సూతక దినాల లెక్కింపు, అలాగే నారాయణబలి కర్మ కూడా ఉపదేశించబడింది।
Verse 29
वृषोत्सर्गस्य माहात्म्यं निषिद्धपरिवर्जनम् । अपमृत्युक्रियोक्तिश्च विपाकः कर्मणां नृणाम् ॥ २९ ॥
ఇందులో వృషోత్సర్గ కర్మ మహాత్మ్యం, నిషిద్ధ కర్మాల పరిత్యాగం, అపమృత్యు నివారణ క్రియలు, అలాగే మనుష్యుల కర్మవిపాకం (ఫలితం) కూడా చెప్పబడింది।
Verse 30
कृत्याकृत्यविचारश्च विष्णुध्यानविमुक्तये । स्वर्गतौ विहिताख्यानं स्वर्गसौख्यनिरूपणम् ॥ ३० ॥
ఇందులో విష్ణుధ్యానంతో విముక్తి పొందుటకై కర్తవ్య-అకర్తవ్య వివేకం చెప్పబడింది; అలాగే స్వర్గగతికి విధించబడిన విధానాల కథనం, స్వర్గసుఖ స్వరూప నిరూపణ కూడా ఉంది।
Verse 31
भूर्लोकवर्णनं चैव सप्ताधोलोकवर्णनम् । पंचोर्द्ध्वलोककथनं ब्रह्मांडस्थितिकीर्तनम् ॥ ३१ ॥
ఇందులో భూలోక వర్ణనం, ఏడు అధోలోకాల వివరణ, ఐదు ఊర్ధ్వలోకాల కథనం మరియు బ్రహ్మాండ స్థితి-వ్యవస్థ యొక్క కీర్తనం ఉంది।
Verse 32
ब्रह्मांडानेकचरितं ब्रह्मजीवनिरूपणम् । आत्यंतिकं लयाख्यानं फलस्तुति निरूपणम् ॥ ३२ ॥
ఇది బ్రహ్మాండంలోని అనేక చరిత్రలను వర్ణిస్తుంది, బ్రహ్మదేవుని జీవన-చరిత్రను నిరూపిస్తుంది, ఆత్యంతిక ప్రళయాఖ్యానాన్ని చెబుతుంది మరియు ఫలస్తుతిని వివరిస్తుంది।
Verse 33
इत्येतद्गारुडं नाम पुराणं भुक्तिमुक्तिदम् । कीर्तितं पापशमनं पठतां श्रृण्वतां नृणाम् ॥ ३३ ॥
ఇలా ‘గారుడ’ నామక పురాణం భుక్తి మరియు ముక్తిని ప్రసాదించేదిగా కీర్తించబడింది; దీనిని చదివేవారికి, వినేవారికి పాపశమనమని ప్రకటించబడింది।
Verse 34
लिखित्वैतत्पुराणं तु विषुवे यः प्रयच्छति । सौवर्णहंसयुग्माढ्यं विप्राय स दिवं व्रजेत् ॥ ३४ ॥
విషువ దినమున ఈ పురాణాన్ని వ్రాసి, స్వర్ణహంస యుగ్మంతో అలంకరించి, ఒక విప్రునికి దానం చేసే వాడు—దివ్య స్వర్గలోకాన్ని పొందుతాడు।
Verse 35
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे गारुडानुक्रमणीवर्णनं नामाष्टोत्तरशततमोऽध्यायः ॥ १०८ ॥
ఇట్లు శ్రీబృహన్నారదీయ పురాణము పూర్వభాగములోని బృహదుపాఖ్యానము చతుర్థ పాదములో ‘గారుడానుక్రమణీ-వర్ణన’ నామక నూట ఎనిమిదవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।
Frequently Asked Questions
Because the Garuḍa Purāṇa is especially authoritative for post-death dharma: śrāddha sequences, preta-conditions, piṇḍīkaraṇa, Nārāyaṇa-bali, gifts (dāna) for relief and liberation, and the doctrinal mapping of Yama’s path. The anukramaṇikā foregrounds these as a practical soteriological manual tied to pitṛ-kārya and mokṣa-dharma.
Its primary function is enumerative and architectural: it lists the Garuḍa Purāṇa’s internal sequence of subjects (ritual, cosmology, sciences, ethics, liberation teachings) rather than developing a continuous story. In Purāṇic pedagogy, such an index legitimizes scope, aids memorization, and guides ritual and study navigation.