Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 164

The Description of the Skanda Purāṇa’s Anukramaṇī

Index/Summary

Devanagari script

हाटकेशक्षेत्रफलप्रदं प्रोक्तं चतुष्टयम् । सांबादित्यं श्राद्धकल्पं यौधिष्ठिरमथांधकम् ॥ १६४ ॥

Transliteration

hāṭakeśakṣetraphalapradaṃ proktaṃ catuṣṭayam | sāṃbādityaṃ śrāddhakalpaṃ yaudhiṣṭhiramathāṃdhakam || 164 ||

Translation

హాటకేశ క్షేత్రఫలాన్ని ప్రసాదించేదిగా ఒక చతుష్టయం చెప్పబడింది—సాంబాదిత్యం, శ్రాద్ధ-కల్పం, యౌధిష్ఠిరం, తరువాత ఆంధకం (ప్రకరణం).

Word by Word

• हाटकेश-क्षेत्र-फल-प्रदम्: granting the fruit of the Hāṭakeśa kṣetra
• हाटकेश-क्षेत्र-फल-प्रदम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हाटकेश (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (हाटकेश-क्षेत्रस्य फलप्रदम् = fruit-giving of the Hāṭakeśa sacred area)

• प्रोक्तम्: has been stated
• प्रोक्तम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-वच् (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि (has been said)

• चतुष्टयम्: a set of four
• चतुष्टयम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चतुष्टय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• सांब-आदित्यम्: Sāmbāditya (name)
• सांब-आदित्यम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सांब (प्रातिपदिक) + आदित्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (सांबः आदित्यः / सांब-नामक आदित्यः) Proper noun

• श्राद्ध-कल्पम्: Śrāddhakalpa (name)
• श्राद्ध-कल्पम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक) + कल्प (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (श्राद्धस्य कल्पः) Proper noun

• यौधिष्ठिरम्: Yaudhiṣṭhira (name)
• यौधिष्ठिरम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यौधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Proper noun

• अथ: then/and next
• अथ: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; discourse particle (अनुक्रम/आरम्भ)

• आन्धकम्: Āndhaka (name)
• आन्धकम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आन्धक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Proper noun

Speaker

Suta (narrating the Narada Purana’s anukramanika/sectional summary)

Vrata Kalpa

Vrata: Śrāddha-kalpa (section title; ritual corpus rather than a single vrata)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Hāṭakeśa
• Sāmbāditya
• Śrāddha
• Yudhiṣṭhira
• Āndhaka

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It functions as an index-verse, identifying four named sections whose recitation/knowledge is said to yield the merit (phala) associated with the Hāṭakeśa sacred field.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: by highlighting that sacred narratives and prescribed rites (like śrāddha-kalpa) are organized as authoritative modules, supporting devotional life through remembrance, recitation, and dharmic observance.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Kalpa in practice: the verse explicitly points to “śrāddha-kalpa,” indicating procedural ritual guidance (a kalpa-style manual) for ancestral rites within the Purāṇic framework.