Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Adhyaya 78Hymn to Surya and the Distribution of Solar Splendour; Genealogy of Vaivasvata and Chaya’s Line

चक्रं विष्णोर्वसूनाञ्च शङ्कवो 'थ सुदारुणाः ।

पावकस्य तथा शक्तिः शिबिका धनदस्य च ॥

cakraṃ viṣṇor vasūnāṃ ca śaṅkavo 'tha su-dāruṇāḥ | pāvakasya tathā śaktiḥ śibikā dhanadasya ca ||

విష్ణువుకు చక్రాన్ని, వసువులకు భయంకరమైన శూలికలను (ముళ్ల బాణాలను); అలాగే పావకుడు (అగ్ని) కొరకు శక్తి-ఆయుధాన్ని, ధనదుడు (కుబేరుడు) కొరకు పల్లకీని కూడా తయారు చేశాడు.

cakramdiscus
cakram:
Karma (कर्म; object)
TypeNoun
Rootcakra (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Dvitīyā (Accusative, 2nd), Ekavacana
viṣṇoḥof Viṣṇu
viṣṇoḥ:
Ṣaṣṭhī-sambandha (of Viṣṇu)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī (Genitive, 6th), Ekavacana
vasūnāmof the Vasus
vasūnām:
Ṣaṣṭhī-sambandha (of the Vasus)
TypeNoun
Rootvasu (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī (Genitive, 6th), Bahuvacana
caand
ca:
Sambandha (connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (conjunction)
śaṅkavaḥspikes/pegs
śaṅkavaḥ:
Karta (कर्ता; subject—items listed)
TypeNoun
Rootśaṅku (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga, Prathamā (Nominative, 1st), Bahuvacana
athathen/next
atha:
Sambandha (sequencer)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormAnantarya/ārambha-avyaya (then/next; discourse particle)
sudāruṇāḥvery terrible
sudāruṇāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu-dāruṇa (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana; adjective qualifying 'śaṅkavaḥ'
pāvakasyaof Pāvaka (Agni)
pāvakasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (of Fire/Agni)
TypeNoun
Rootpāvaka (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī (Genitive, 6th), Ekavacana
tathālikewise/also
tathā:
Sambandha (connector)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormUpamā/saṅgati-avyaya (likewise/also)
śaktiḥpower/weapon 'śakti' (spear)
śaktiḥ:
Karta (कर्ता; item listed)
TypeNoun
Rootśakti (प्रातिपदik)
FormStrīliṅga (Feminine), Prathamā (Nominative, 1st), Ekavacana
śibikāpalanquin
śibikā:
Karta (कर्ता; item listed)
TypeNoun
Rootśibikā (प्रातिपदik)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana
dhanadasyaof Dhanada (Kubera)
dhanadasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (of Dhanada/Kubera)
TypeNoun
Rootdhanada (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī (Genitive, 6th), Ekavacana
caand
ca:
Sambandha (connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (conjunction)
Markandeya (narrator)

{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

ViṣṇuVasusAgni (Pāvaka)Kubera (Dhanada)
Devi’s tejas materializing as divine attributes and vehicles
Divine weaponsIconographyTejas distributionMythic etiologies

FAQs

Divine functions are supported by appropriate ‘tools’—symbolizing that power should be structured and purposeful, not chaotic. Each deity’s role in cosmic order is equipped by the same ultimate source.

Carita: etiological detail within the Devi narrative explaining how gods obtain their distinctive implements.

The cakra suggests cyclic time/order; the śakti suggests concentrated will-force; the śibikā (vehicle) suggests sovereignty and stability. All are expressions of one śakti differentiated by function.