Shloka 19
Adhyaya 16 — The Son’s Counsel on Renunciation and the Anasuya–Mandavya Episode: The Suspension of Sunrise and the Power of Pativrata
अचङ्क्रमणशोलोऽपि स कदाचिद् द्विजोत्तमः । प्राह भार्यां नयस्वेति त्वं मां तस्या निवेशनम् ॥
acaṅkramaṇaśolo 'pi sa kadācid dvijottamaḥ / prāha bhāryāṃ nayasveti tvaṃ māṃ tasyā niveśanam
నడవలేని స్థితిలో ఉన్నప్పటికీ ఆ ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు ఒకసారి తన భార్యతో ఇలా అన్నాడు— “నన్ను తీసుకొని వెళ్లు; ఆమె నివాసానికి నన్ను నడిపించు.”
{ "primaryRasa": "bibhatsa", "secondaryRasa": "karuna", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
The verse marks a turn from mere anger to adharma driven by desire: even physical incapacity does not restrain kāma; it also sets up the wife’s impending moral trial.
Narrative ethics (ākhyāna) used to teach self-restraint and the consequences of uncontrolled desire.
Inability to walk yet pursuit of desire symbolizes the mind dragging the body toward objects; it illustrates how inner impulses can overpower external limitations unless disciplined (yama/niyama).