Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

Adhyaya 10Jaimini’s Questions on Birth, Death, Karma, and the Embodied Journey

तद्ब्रूहि त्वं महाभाग यत्ते संशयिकं हृदि ।

एतावता॑पि ते प्रीतिमुत्पाद्यानृण्यमाप्नुयाम् ॥

tad brūhi tvaṃ mahābhāga yat te saṃśayikaṃ hṛdi | etāvatāpi te prītim utpādyānṛṇyam āpnuyām ||

కాబట్టి, ఓ భాగ్యవంతుడా, నీ హృదయంలో ఇంకా ఏ సందేహం మిగిలి ఉంది? అంతటితోనే నేను నీ సంతృప్తిని కలిగించి నీ ఋణం నుండి విముక్తుడనవుతాను.

तत्that (matter)
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
ब्रूहिtell/say
ब्रूहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट् (Imperative/लोट्), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
महाभागO fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा-भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः कर्मधारयः (महान् भागः यस्य/महाभागः)
यत्which (thing)
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धक
तेof you/your
ते:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध) एकवचन (your)
संशयिकम्doubtful/causing doubt
संशयिकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंशयिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
हृदिin (your) heart
हृदि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
एतावताby this much/so far
एतावता:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootएतावत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (also/even)
तेyour
ते:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
प्रीतिम्pleasure/satisfaction
प्रीतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उत्पाद्यhaving produced
उत्पाद्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootउत्-पद् (धातु)
Formल्यप् (absolutive), अव्ययभाव; पूर्वकालिक
अनृण्यम्freedom from debt/obligation
अनृण्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअनृण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आप्नुयाम्may I attain
आप्नुयाम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Son to Father (courteous transition into instruction)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Guru–śiṣya style inquiryGratitude and obligationDharma of speech and teaching

FAQs

Instruction is framed as service and repayment of gratitude; dharmic dialogue requires humility, invitation to question, and clarity of doubt.

Upadeśa/ācāra (conduct): the etiquette of teaching and inquiry embedded within narrative.

‘Debtlessness’ points to the subtle karmic bonds created even by benefaction; the ideal is to settle obligations through right action and truthful guidance.