Shloka 62
इन्द्रवृत्रयुद्धवर्णनम्
Indra–Vṛtra Conflict and the Adversaries’ Tapas-Targeting Counsel
पांसुवर्षेण महता मेघवर्षश्व भूतलम् । भूमिकम्पैश्न निर्धातिनदिश्व विपुलैरपि,तदनन्तर भगवान् विष्णुरूप श्रीरामचन्द्रजीने उस बाणको छोड़ा। भारत! उस समय सारी पृथ्वी बिना बादलकी बिजली और बड़ी-बड़ी उल्काओंसे व्याप्त-सी हो उठी। बड़े जोरकी आँधी उठी और सब ओर धूलकी वर्षा होने लगी। फिर मेघोंकी घटा घिर आयी और भूतलपर मूसलाधार वर्षा होने लगी। बार-बार भूकम्प होने लगा। मेघगर्जन तथा अन्य भयानक उत्पातसूचक शब्द गूँजने लगे
pāṃsuvṛṣṭeṇa mahatā meghavṛṣṭyā ca bhūtalam | bhūmikampaiś ca nirdhātinādiś ca vipulair api ||
లోమశుడు పలికెను—“అప్పుడు భూతలం మొదట మహా ధూళివర్షంతో, తరువాత ఘన మేఘాల ముసలధార వర్షంతో కప్పబడింది. పునఃపునః భూకంపములు భూమిని కుదిపివేశాయి; అన్ని దిశలలో మేఘగర్జన మొదలైన భయంకర అపశకునసూచక ధ్వనులు మార్మోగాయి।”
लोगश उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how extraordinary, fearsome natural portents accompany decisive moments in epic narrative, underscoring that human actions and divine or fated turns can be mirrored by cosmic disturbance—prompting humility and attentiveness to dharmic consequences.
Lomaśa describes a sequence of ominous phenomena—dust-storm, heavy rain, repeated earthquakes, and booming sounds—signaling a moment of great significance and impending upheaval within the story.