Shloka 9
दिष्ट्या पञ्चसु रक्तो5सि दिष्ट्या ते घट्पदी जिता । द्वे पूर्वे मध्यमे द्वे च द्वे चान्ते साम्परायिके,सौभाग्यवश तुम्हारा शम, दम, उपरति, तितिक्षा, समाधान--इन पाँचों साधनोंपर अनुराग है तथा सौभाग्यसे तुमने भूख-प्यास, शोक-मोह और जरा-मृत्यु--इन छहों दोषोंको जीत लिया है। इनमेंसे पहले दो दोष आरम्भसे ही रहते हैं, बीचके दो तरुणावस्था आनेपर होते हैं तथा बादवाले दो दोष अन्तिम समयपर आते हैं
yakṣa uvāca | diṣṭyā pañcasu rakto 'si diṣṭyā te ṣaṭpadī jitā | dve pūrve madhyame dve ca dve cānte sāmparāyike ||
యక్షుడు పలికెను—సౌభాగ్యవశాత్ నీవు పంచ (అంతఃశాసనాలు) యందు ఆసక్తుడవు; సౌభాగ్యవశాత్ నీవు షట్పదీ—ఆరు విధాల క్లేశాలను—జయించితివి. వాటిలో రెండు ఆరంభమునుండి ఉంటాయి, రెండు మధ్యకాలమున ఉద్భవిస్తాయి, మరి రెండు అంత్యమున, ప్రయాణకాలమున వస్తాయి.
यक्ष उवाच
Educational Q&A
The verse praises mastery of inner discipline (the five: calm, sense-control, withdrawal, forbearance, and focused composure) and urges victory over the six life-afflictions—hunger/thirst, grief/delusion, and finally old age/death—by recognizing their timing and not being ruled by them.
In the Yakṣa–Yudhiṣṭhira dialogue, the Yakṣa commends the interlocutor’s spiritual maturity: devotion to the five disciplines and conquest of the sixfold defects, distinguishing which troubles arise early, mid-life, and at life’s end.