Shloka 10
अध्याय ३० — क्रोधदोषाः क्षमाप्रशंसा च
Defects of Anger and the Praise of Forbearance
नावमंस्था हि सदृशान् नावराउ्छेयस: कुतः । अवाप्य पृथिवीं कृत्स्नां न ते शुज्धमवर्धत,आपने अपने समान और अपनेसे छोटोंका भी कभी अपमान नहीं किया। फिर अपनेसे बड़ोंका तो करते ही कैसे? सारी पृथ्वीका राज्य पाकर भी आपका प्रभुताविषयक अहंकार कभी नहीं बढ़ा
nāvamaṃsthā hi sadṛśān nāvarāṃś ceyasaḥ kutaḥ | avāpya pṛthivīṃ kṛtsnāṃ na te śuddham avardhata ||
యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—నీవు నీతో సమానులనైనా ఎప్పుడూ అవమానించలేదు; నీకంటే చిన్నవారినీ కాదు; మరి పెద్దలను ఎలా తృణీకరిస్తావు? సమస్త భూమిపై రాజ్యాధికారం పొందినా నీ అంతఃశుద్ధి, వినయం తగ్గలేదు; ప్రభుత్వ గర్వం నీలో పెరగలేదు.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
True nobility is shown by consistent respect and humility: one who does not demean equals or inferiors will naturally honor elders, and even great power (rule over the whole earth) should not produce arrogance.
Yudhiṣṭhira praises the addressee’s character, emphasizing their habitual non-contempt toward others and their freedom from pride even after attaining universal sovereignty, framing this as a mark of dharmic conduct.