Shloka 11
Ajñātavāsa-saṅkalpaḥ — Yudhiṣṭhira’s Resolve and Dhaumya’s Exempla on Concealment
Devanagari script
सावित्रयुवाच दैवतं त्वाभिजानामि वपुरेतद्धयमानुषम् | कामया ब्रूहि देवेश कस्त्वं कि चिकीर्षसि,सावित्रीने कहा--मैं समझती हूँ, आप कोई देवता हैं; क्योंकि आपका यह शरीर मनुष्यों-जैसा नहीं है। देवेश्वर! यदि आपकी इच्छा हो तो बताइये आप कौन हैं और क्या करना चाहते हैं
Translation
సావిత్రి పలికింది—మీరు దేవతనే అని నేను గ్రహిస్తున్నాను; ఎందుకంటే మీ దేహం మానవదేహంలా లేదు. దేవేశ్వరా, మీకు ఇష్టమైతే చెప్పండి—మీరు ఎవరు, ఏమి చేయదలచుకున్నారు?
Word by Word
सावित्रीSavitri
सावित्री:
Karta
TypeNoun
Rootसावित्री
FormFeminine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
दैवतम्a deity; divine being
दैवतम्:
Karma
TypeNoun
Rootदैवत
FormNeuter, Accusative, Singular
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormAccusative, Singular
अभिजानामिI recognize/know (for certain)
अभिजानामि:
TypeVerb
Rootअभि-ज्ञा
FormPresent, 1st, Singular, Parasmaipada
वपुःbody; form
वपुः:
Karta
TypeNoun
Rootवपुस्
FormNeuter, Nominative, Singular
एतत्this
एतत्:
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
हिindeed; for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
अमानुषम्non-human; not like a man
अमानुषम्:
TypeAdjective
Rootअमानुष
FormNeuter, Nominative, Singular
कामयाby (my) desire; if you wish (lit. with desire)
कामया:
Karana
TypeNoun
Rootकाम
FormFeminine, Instrumental, Singular
ब्रूहिtell; speak
ब्रूहि:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
देवेशO lord of gods
देवेश:
TypeNoun
Rootदेवेश
FormMasculine, Vocative, Singular
कःwho?
कः:
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
किम्what?
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Accusative, Singular
चिकीर्षसिdo you wish/intend to do?
चिकीर्षसि:
TypeVerb
Rootकृ
FormPresent, 2nd, Singular, Parasmaipada, Desiderative (san) stem: चिकीर्ष-
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes