Shloka 47
Kirmīra-rākṣasa-saṃgamaḥ (Encounter and Slaying of Kirmīra) | किर्मीरेण सह भीमसेनसमागमः
अनन्य: पार्थ मत्तस्त्वं त्वत्तश्नाहं तथैव च । नावयोरन्तरं शक््यं वेदितुं भरतर्षभ,“कुन्तीकुमार! तुम मुझसे अभिन्न हो और मैं तुमसे पृथक नहीं हूँ। भरतश्रेष्ठी हम दोनोंका भेद जाना नहीं जा सकता”
ananyaḥ pārtha mattas tvaṁ tvattaś cāhaṁ tathaiva ca | nāvayor antaraṁ śakyaṁ vedituṁ bharatarṣabha ||
వైశంపాయనుడు పలికెను—పార్థా! నీవు నన్ను విడిచి వేరుగా లేవు; నేనూ నిన్ను విడిచి వేరుగా లేను. భరతశ్రేష్ఠా! మన ఇద్దరి మధ్య భేదాన్ని తెలుసుకోవడం సాధ్యం కాదు.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches inseparability and shared identity: the speaker frames the relationship as so unified that ‘difference’ cannot be meaningfully established, emphasizing steadfast solidarity and mutual belonging as an ethical ideal.
Vaiśampāyana, as narrator, reports a declaration addressed to Pārtha (Arjuna), praising him as ‘bharatarṣabha’ and asserting that the two parties are mutually non-different, highlighting an intimate bond that supports the unfolding duties and choices in the forest narrative.