Shloka 7
Prabhāsa-tīrthe Vṛṣṇi–Pāṇḍava-saṅgamaḥ; Halī Rāmasya dharma-vimarśaḥ
Meeting at Prabhāsa and Balarāma’s Reflection on Dharma
दुर्योधने चापि विवर्धमाने युधिष्ठिरे चासुखमात्तराज्ये । किं त्वत्र कर्तव्यमिति प्रजाभि: शड़्का मिथ: संजनिता नराणाम्,उधर, दुर्योधन (अधर्मपरायण होनेपर भी) पृथ्वीका शासन कर रहा है। उसके लिये यह पृथ्वी भी नहीं फटती है। इससे तो मन्द बुद्धिवाले मनुष्य यही समझेंगे कि धर्माचरणकी अपेक्षा अधर्मका आचरण ही श्रेष्ठ है। दुर्योधन निरन्तर उन्नति कर रहा है और युधिष्छिर छलसे राज्य छिन जानेके कारण दुःख उठा रहे हैं। (युधिष्ठिर और दुर्योधनके दृष्टान्तको सामने रखकर) मनुष्योंमें परस्पर महान् संदेह खड़ा हो गया है। प्रजा यह सोचने लगी है कि हमें क्या करना चाहिये--हमें धर्मका आश्रय लेना चाहिये या अधर्मका?
duryodhane cāpi vivardhamāne yudhiṣṭhire cāsukham āttarājye | kiṃ tv atra kartavyam iti prajābhiḥ śaṅkā mithaḥ sañjanitā narāṇām ||
దుర్యోధనుడు అభివృద్ధి చెందుతుండగా, రాజ్యాన్ని కోల్పోయిన యుధిష్ఠిరుడు దుఃఖం అనుభవిస్తున్నాడు. అందువల్ల ప్రజల్లో పరస్పరం ‘ఇక్కడ ఏమి చేయాలి?’ అనే గొప్ప సందేహం పుట్టింది—ధర్మాన్ని ఆశ్రయించాలా, లేక అధర్మాన్ని అనుసరించాలా?
बलदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a classic ethical crisis: when the unrighteous appear to flourish and the righteous suffer, society’s confidence in dharma is shaken. It warns that visible outcomes alone can mislead people into thinking adharma is superior, creating a need for deeper discernment about duty beyond immediate success.
Balarāma comments on the contrast between Duryodhana’s rising power and Yudhiṣṭhira’s distress after losing his kingdom. Observing this, the people begin questioning one another about the right course—whether to adhere to dharma or to adopt adharma—showing how political events generate widespread moral uncertainty.