Shloka 10
विन्ध्यवृद्धिनिवारणम् — The Restraint of the Vindhya
Agastya’s Injunction
क्षीणमांसैरविरुधिरैविंमज्जान्त्रैविसंधिभि: । आकीर्णराबभौ भूमि: शड्खानामिव राशिभि:,राक्षसोंके द्वारा भक्षण करनेके कारण उनके शरीरोंका मांस तथा रक्त क्षीण हो चुका था। वे मज्जा, आँतें और संधिस्थानों (घुटने आदि)-से रहित हो गये थे। इस तरह सब ओर फैली हुई सफेद हड्डियोंके कारण वहाँकी भूमि शंखराशिसे आच्छादित-सी प्रतीत होती थी
kṣīṇamāṃsair avirudhirair vimajjāntrair visaṃdhibhiḥ | ākīrṇā babhau bhūmiḥ śaṅkhānām iva rāśibhiḥ ||
లోమశుడు అన్నాడు—రాక్షసులు భక్షించినందున వారి మాంసం క్షీణించి, రక్తం కూడా లుప్తమైంది. వారు మజ్జలేని వారు, ఆంత్రాలేని వారు, సంధులు చీలిపోయిన స్థితిలో పడి ఉన్నారు. చుట్టూ చెల్లాచెదురుగా పడి ఉన్న తెల్లని ఎముకల వల్ల ఆ భూమి శంఖరాశులతో కప్పబడినట్టుగా కనిపించింది.
लोगश उवाच
Educational Q&A
The verse uses a stark image of scattered bones to highlight the ethical collapse that accompanies predatory violence (adharma). It implicitly warns that when the strong prey upon the weak, the world becomes a place of fear and desecration, calling the listener toward restraint, protection of life, and compassion.
Lomaśa describes a scene where people have been eaten by rākṣasas: their flesh and blood are gone, their bodies reduced to disjointed remains. The ground is strewn with pale bones, compared to heaps of conch-shells.