Shloka 7
स्वर्गे दुर्योधनदर्शनम् | Duryodhana Seen in Heaven
Triviṣṭapa
दुर्योधनको ऐसी अवस्थामें देख उसे मिली हुई शोभा और सम्पत्तिका अवलोकन कर राजा युधिष्ठिर अमर्षसे भर गये और सहसा दूसरी ओर लौट पड़े ।।
vaiśaṃpāyana uvāca |
duryodhanaṃ tathāvasthaṃ dṛṣṭvā tasya ca saṃpadam |
śriyaṃ ca labdhāṃ saṃprekṣya rājā yudhiṣṭhiro 'marṣitaḥ |
sahasānyato nivavṛte bruvann uccair vacas tadā ||
na ahaṃ duryodhanenaiva sahitaḥ kāmaye lokān |
lubdhenādīrghadarśinā ||
(…yena vayaṃ sarvasuhṛdbāndhavān haṭhād yuddhe nihatyākhilāṃ pṛthivīm ujjhitavān; yo 'smān pūrvaṃ mahāvane bahu kleśam akārayat; yaś ca dharmaparāṃ nirdoṣāṅgīṃ patnīṃ pāñcālīṃ draupadīṃ sabhāyāṃ gurūṇāṃ samīpe 'karṣat…)
దుర్యోధనుని ఆ స్థితిలో చూచి, అతనికి లభించిన శోభా-సంపదలను గమనించిన రాజు యుధిష్ఠిరుడు అమర్షంతో నిండిపోయి సహసా మరో వైపుకు తిరిగెను. ఆపై అక్కడున్న వారందరితో ఉచ్చస్వరంగా పలికెను—“దేవతలారా! లోభి, అల్పదర్శి అయిన దుర్యోధనునితో కలిసి ఉండి ఈ పుణ్యలోకాలను పొందాలని నాకు లేదు; అతని కారణంగా మేము హఠపూర్వక యుద్ధంలో మా సుహృదులను, బంధువులను సంహరించి భూమిని పాడుచేశాము; అతడే మునుపు మహావనంలో మాకు ఘోర క్లేశం కలిగించాడు; మరియు గురువుల సమక్షంలో నిండుసభలో మా నిర్దోషాంగిని, ధర్మపరాయణ భార్య—పాంచాలీ ద్రౌపదీని—లాగి తెచ్చినవాడూ అతడే.”
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
Merit and reward are not merely about reaching a ‘heavenly’ state; ethical integrity matters. Yudhiṣṭhira refuses a heaven that appears to honor the very agent of greed and injustice, asserting that association with adharma is unacceptable even if it comes with celestial pleasure.
In Svargārohaṇa, Yudhiṣṭhira is shown Duryodhana enjoying splendor in the heavenly realms. Outraged by the memory of Duryodhana’s crimes—war’s devastation, the exile’s suffering, and Draupadī’s humiliation—Yudhiṣṭhira turns away and declares he does not want such worlds if he must share them with Duryodhana.