Shloka 9

जनक–सुलभा संवादः

Janaka–Sulabhā Dialogue on Mokṣa and Non-attachment

Devanagari script

केवलं पज्चविंशं च चतुर्विशं न पश्यति । बुध्यमानो यदा55त्मानमन्यो5हमिति मन्यते

Transliteration

kevalaṁ pañcaviṁśaṁ ca caturviṁśaṁ na paśyati | budhyamāno yadātmānam anyo 'ham iti manyate ||

Translation

వసిష్ఠుడు పలికెను—మనిషి బోధకు మేల్కొనడం మొదలైనప్పటికీ, ఇరవై నాలుగు మరియు ఇరవై ఐదు తత్త్వాలను యథార్థంగా చూడలేడు; ఎందుకంటే ‘నేను ఆత్మకు భిన్నమైన వాడను’ అని భావిస్తాడు. అలా భ్రమ పుట్టి, ధర్మవివేకం మసకబారుతుంది.

Word by Word

• केवलम्: only, merely
• Type: Indeclinable
• Root: केवल

• पञ्चविंशम्: the twenty-fifth (principle/entity)
• पञ्चविंशम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पञ्चविंशति
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• चतुर्विंशम्: the twenty-fourth (principle/entity)
• चतुर्विंशम्: Karma
• Type: Noun
• Root: चतुर्विंशति
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• पश्यति: sees
• Type: Verb
• Root: दृश्
• Form: Present, Indicative, Parasmaipada, Third, Singular

• बुध्यमानः: awakening, becoming aware
• बुध्यमानः: Karta
• Type: Verb
• Root: बुध्
• Form: Present, Ātmanepada (middle), Masculine, Nominative, Singular

• यदा: when
• Type: Indeclinable
• Root: यदा

• आत्मानम्: the self
• आत्मानम्: Karma
• Type: Noun
• Root: आत्मन्
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अन्यः: another, different
• अन्यः: Karta
• Type: Adjective
• Root: अन्य
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अहम्: I
• अहम्: Karta
• Type: Pronoun
• Root: अहम्
• Form: Nominative, Singular

• इति: thus (quotative)
• Type: Indeclinable
• Root: इति

• मन्यते: thinks, considers
• Type: Verb
• Root: मन्
• Form: Present, Indicative, Ātmanepada, Third, Singular

Speaker

वसिष्ठ उवाच

Characters & Entities

• Vasiṣṭha
• Ātman
• caturviṁśati-tattva (24 principles)
• pañcaviṁśa-tattva (25th principle)