Shloka 91
Śaraṇāgata-Atithi-Dharma in the Kapota Narrative (कपोत-आख्यानम्—शरणागतधर्मः)
श्षपच उवाच अस्थानतो हीनत: कुत्सिताद् वा तद् विद्वांसं बाधते साधुवृत्तम् । श्वानं पुनर्यो लभते5भिषज्भात् तेनापि दण्ड: सहितव्य एव
śvapaca uvāca | asthānato hīnataḥ kutsitād vā tad vidvāṁsaṁ bādhate sādhuvṛttam | śvānaṁ punar yo labhate 'bhiṣajbhāt tenāpi daṇḍaḥ sahitavya eva ||
శ్వపచుడు అన్నాడు—అయోగ్య స్థలంనుండి, నీచమైన మార్గంనుండి, లేదా నిందితుడైన వ్యక్తినుండి నిషిద్ధ వస్తువును స్వీకరించాలనుకున్నా, పండితుణ్ని అతని సదాచారమే అడ్డుకుంటుంది. కానీ ఎవడు మళ్లీ మళ్లీ అత్యంత పట్టుదలతో—వైద్యుడి చేతినుండైనా—కుక్క మాంసాన్ని స్వీకరిస్తాడో, శిక్షను అతడే భరించాలి; ఇందులో నా దోషం లేదు.
श्षपच उवाच
Educational Q&A
True learning expresses itself as sādhuvṛtta—inner restraint that prevents one from pursuing prohibited gains from improper sources. If someone knowingly persists in a forbidden act, the moral and karmic consequence belongs to the doer, not to the one who merely becomes an occasion for it.
A Śvapaca (Caṇḍāla) responds to a situation involving the taking of a prohibited substance (dog’s flesh). He argues that a genuinely wise and dharmic person would be checked by propriety itself; but if someone insists on taking it repeatedly—even if obtained via a physician—then that person must bear the resulting penalty, and the speaker disclaims blame.