Shloka 90
Śaraṇāgata-Atithi-Dharma in the Kapota Narrative (कपोत-आख्यानम्—शरणागतधर्मः)
विश्वामित्र उवाच नैवातिपापं भक्ष्यमाणस्य दुष्ट सुरां तु पीत्वा पततीति शब्द: । अन्योन्यकार्याणि यथा तथैव न पापमात्रेण कृतं हिनस्ति
Viśvāmitra uvāca: naivātipāpaṃ bhakṣyamāṇasya duṣṭa surāṃ tu pītvā patatīti śabdaḥ | anyonyakāryāṇi yathā tathaiva na pāpamātreṇa kṛtaṃ hinasti ||
విశ్వామిత్రుడు అన్నాడు—అభక్ష్యాన్ని తినడమే బ్రహ్మహత్యాదుల వంటి మహాపాతకమవుతుందని చెప్పే శాస్త్రవాక్యం ఎక్కడా కనిపించదు. కానీ సురాపానం చేస్తే బ్రాహ్మణుడు పతితుడవుతాడని శాస్త్రం స్పష్టంగా చెబుతుంది; అందువల్ల సురాపానం తప్పక వర్జ్యమే. ఇతర ఇతర కర్మలు ఎలా నిషిద్ధమో, అలాగే అభక్ష్యభక్షణమూ నిషిద్ధమే. అయితే ఆపద్కాలంలో ఒక్కసారి చేసిన సాధారణ పాపం, జీవితాంతం చేసిన పుణ్యాన్ని నాశనం చేయదు.
विश्वामित्र उवाच
Educational Q&A
Viśvāmitra distinguishes degrees of wrongdoing: drinking liquor is explicitly condemned as causing a Brāhmaṇa’s fall, whereas eating forbidden food is a prohibition but not necessarily an ‘extreme sin’ like brahmin-slaying. He further argues that a one-time, minor lapse in a crisis does not erase a lifetime of accumulated merit.
In a discussion on dharma—especially conduct under hardship—Viśvāmitra cites scriptural authority to weigh different prohibitions. He emphasizes that some acts have clearly stated severe consequences (surā-drinking), while others, though forbidden, should be judged with proportionality, particularly in times of distress.