Shloka 19
Bhṛtya-niyoga: Role-appropriate appointment of servants and protection of the royal treasury (भृत्यनियोगः कोशरक्षणं च)
दानाच्छेदे स्वयंकारी श्रद्धालु: सुखदर्शन: । आर्तहस्तप्रदो नित्यमाप्तामात्यो नये रत:,राजाको दानकी परम्पराका कभी उच्छेद न करनेवाला, श्रद्धालु, दर्शनमात्रसे सुख देनेवाला, दीन-दु:खियोंको सदा हाथका सहारा देनेवाला, विश्वसनीय मन्त्रियोंसे युक्त तथा नीतिपरायण होना चाहिये
dānāc chede svayaṃkārī śraddhāluḥ sukhadarśanaḥ | ārta-hasta-prado nityam āptāmātyo naye rataḥ ||
రాజు దానపరంపర ఎప్పుడూ తెగిపోనీయకూడదు; తానే దానశీలుడై, శ్రద్ధ కలవాడై, దర్శనమాత్రంతోనే సాంత్వన కలిగించేంత సౌమ్యుడై ఉండాలి. బాధితులకు నిత్యం సహాయహస్తం అందించాలి, విశ్వసనీయ మంత్రులతో బలపడాలి, మరియు నీతి-సుశాసనంలో నిత్యం నిమగ్నుడై ఉండాలి.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that a ruler’s legitimacy and welfare-producing power rest on uninterrupted generosity, personal initiative, faith, compassion toward the distressed, reliance on trustworthy ministers, and steady commitment to prudent statecraft (naya).
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhīṣma continues advising Yudhiṣṭhira on the qualities a king should cultivate—especially sustaining charitable giving and actively protecting and supporting those who suffer.