Shloka 47
कुमाराभिषेकप्रश्नः — Inquiry into Kumāra (Skanda) Investiture at Sarasvatī
यत्रायजद् राजसूयेन सोम: साक्षात् पुरा विधिवत् पार्थिवेन्द्र: । अत्रिर्धीमान् विप्रमुख्यो बभूव होता यस्मिन् क्रतुमुख्ये महात्मा
yatrāyajad rājasūyena somaḥ sākṣāt purā vidhivat pārthivendraḥ | atrir dhīmān vipramukhyo babhūva hotā yasmin kratumukhye mahātmā ||
ఏ స్థలమున పూర్వకాలమున సోముడు స్వయంగా ప్రత్యక్షమై, విధివిధానముగా ఒక పార్థివేంద్రునకు రాజసూయ యజ్ఞము నిర్వహించెనో—ఆ శ్రేష్ఠ క్రతువులో ధీమంతుడైన మహాత్మ అత్రి, బ్రాహ్మణులలో అగ్రగణ్యుడై, హోతగా నిలిచెను.
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores dharma through vidhivat (proper procedure): royal power and public order gain legitimacy when grounded in Vedic ritual discipline and guided by exemplary Brahmin sages. It also presents sacred precedent—what was done by divine and ṛṣi authorities—as a moral validation of a place and an act.
Vaiśaṃpāyana identifies a particular location as ritually eminent by recalling an ancient precedent: Soma appeared and performed a Rājasūya for a king there, and the sage Atri served as the Hotṛ in that foremost sacrifice. The narration elevates the site by linking it to divine participation and renowned priestly leadership.