Shloka 24
Vasiṣṭhāpavāha: Sarasvatī’s Diversion and Viśvāmitra’s Curse (वसिष्ठापवाहः)
मम दीनस्य लुब्धस्य मौख्येण हतचेतस: । त्वं गतिस्त्वं च मे नाथ: प्रसादं कर्तुमहसि,भरतश्रेष्ठ! वे पृथ्वीपर माथा टेक हाथ जोड़कर बोले--“भगवन्! मैं आपको प्रसन्न करना चाहता हूँ। आप मुझ दीन, लोभी और मूर्खतासे हतबुद्धि हुए अपराधीके अपराधको क्षमा कर दें। आप ही मेरी गति हैं। आप ही मेरे रक्षक हैं। आप मुझपर अवश्य कृपा करें!
mama dīnasya lubdhasya maukhyena hatacetasaḥ | tvaṃ gatis tvaṃ ca me nāthaḥ prasādaṃ kartum arhasi, bharataśreṣṭha! |
నేను దీనుడను, లోభుడను; మూర్ఖత్వం నా చిత్తాన్ని నాశనం చేసింది. మీరు మాత్రమే నా శరణ్యం; మీరు మాత్రమే నా నాథుడూ రక్షకుడూ—నాపై కృప చూపుట మీకు తగినది.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse models ethical self-assessment and repentance: admitting greed and folly, then seeking mercy from a higher moral authority. It emphasizes humility and taking refuge in the righteous protector rather than justifying one’s wrongdoing.
A speaker, portrayed as guilty and mentally confounded, addresses a revered figure as “best of the Bharatas,” declaring that person to be his sole refuge and protector and requesting grace/forgiveness.