Shloka 33
Adhyāya 14: Śalya’s Missile-Pressure and the Pāṇḍava Convergence (शल्यस्य शरवर्षम्)
Devanagari script
तमन्तकमिव क्रुद्ध॑ परिघं प्रेक्ष्य पाण्डव: । अर्जुनस्त्वरितो जघ्ने पजचभि: सायकोत्तमै:,युद्धविशारद द्रोणपुत्रने वह परिघ अर्जुनपर दे मारा। क्रोधमें भरे हुए यमराजके समान उस परिघको देखकर पाण्डुपुत्र अर्जुनने तुरंत ही पाँच उत्तम बाणोंद्वारा उसे काट गिराया
Translation
క్రుద్ధుడైన అంతకుని వలె ఉన్న ఆ పరిఘాన్ని చూచి పాండవ అర్జునుడు వెంటనే ఐదు ఉత్తమ బాణాలతో దానిని ఛేదించి పడగొట్టెను.
Word by Word
तम्him/that (person)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
अन्तकम्Death (Yama)
अन्तकम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्तक
FormMasculine, Accusative, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
क्रुद्धम्angry/enraged
क्रुद्धम्:
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध
FormMasculine, Accusative, Singular
परिघम्iron club/bar
परिघम्:
Karma
TypeNoun
Rootपरिघ
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रेक्ष्यhaving seen
प्रेक्ष्य:
TypeVerb
Rootप्र + ईक्ष्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
पाण्डवःthe Pandava (Arjuna)
पाण्डवः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Singular
अर्जुनःArjuna
अर्जुनः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वरितःswift/hastened
त्वरितः:
TypeAdjective
Rootत्वरित
FormMasculine, Nominative, Singular
जघ्नेstruck/slew
जघ्ने:
TypeVerb
Rootहन्
FormPerfect (Liṭ), Parasmaipada, Third, Singular
पञ्चभिःwith five
पञ्चभिः:
Karana
TypeNumeral
Rootपञ्चन्
FormMasculine/Neuter (common), Instrumental, Plural
सायकोत्तमैःwith excellent arrows
सायकोत्तमैः:
Karana
TypeNoun
Rootसायकोत्तम
FormMasculine, Instrumental, Plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes