Shloka 23
वसुदेव–अर्जुन संवादः
Vasudeva–Arjuna Dialogue in the Aftermath of Dvārakā
वीर वसुदेवजीकी पत्नियाँ वस्त्र और आभूषणोंसे सज-धजकर हजारों पुत्रवधुओं तथा अन्य स्त्रियोंके साथ अपने पतिकी अरथीके पीछे-पीछे जा रही थीं ।। यस्तु देश: प्रियस्तस्य जीवतो5भून्महात्मन: । तत्रैनमुपसंकल्प्य पितृमेध॑ प्रचक्रिरे,महात्मा वसुदेवजीको अपने जीवनकालमें जो स्थान विशेष प्रिय था, वहीं ले जाकर अर्जुन आदिने उनका पितृमेधकर्म (दाह-संस्कार) किया
yastu deśaḥ priyastasya jīvato ’bhūn mahātmanaḥ | tatraivainam upasaṃkalpya pitṛmedhaṃ pracakrire ||
వైశంపాయనుడు పలికెను—వసుదేవుని భార్యలు వస్త్రాభరణాలతో సుసజ్జితులై, వేలాది కోడళ్లతోను ఇతర స్త్రీలతోను కలిసి, తమ భర్త శవయాత్ర వెనుక వెనుక నడిచిరి. ఆ మహాత్ముడు జీవించి ఉన్నప్పుడు అత్యంత ప్రియంగా భావించిన స్థలానికే ఆయనను తీసికొని వెళ్లి, అర్జునుడు మొదలైనవారు అక్కడ పితృమేధము—అంత్యేష్టి (దహనసంస్కారం)—విధివిధానంగా నిర్వహించిరి.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage underscores dharma in the form of antyeṣṭi (last rites): even amid upheaval, the living must honour the dead with proper rituals, remembrance, and respect—especially by performing the funeral rites in a manner aligned with the departed person’s wishes and cherished associations.
After Vasudeva’s death, his wives and the women of the family follow the funeral procession. Arjuna and others take Vasudeva to a place he loved during his lifetime and perform the pitṛmedha, i.e., the cremation and concluding funeral observances.