Shloka 15
अध्याय ४ — द्वारकानिमित्तानि, प्रभासगमनम्, मौसलप्रारम्भः
Omens in Dvārakā, Journey to Prabhāsa, and the Musala Outbreak
कर्कोटको वासुकिस्तक्षकश्न पृथुश्रवा अरुण: कुज्जरश्न । मिश्री शड्ख: कुमुद: पुण्डरीक- स्तथा नागो धृतराष्ट्रो महात्मा,राजन्! कर्कोटक, वासुकि, तक्षक, पृथुश्रवा, अरुण, कुज्जर, मिश्री, शंख, कुमुद, पुण्डरीक, महामना धुृतराष्ट्र, हाद, क्राथ, शितिकण्ठ, उम्रतेजा, चक्रमन्द, अतिषण्ड, नागप्रवर दुर्मुख, अम्बरीष, और स्वयं राजा वरुणने भी उनका स्वागत किया
vaiśampāyana uvāca | karkoṭako vāsukis takṣakaś ca pṛthuśravā aruṇaḥ kujjaraś ca | miśrī śaṅkhaḥ kumudaḥ puṇḍarīkas tathā nāgo dhṛtarāṣṭro mahātmā, rājan |
వైశంపాయనుడు పలికెను—రాజా! కర్కోటకుడు, వాసుకి, తక్షకుడు, పృథుశ్రవుడు, అరుణుడు, కుజ్జరుడు, మిశ్రీ, శంఖుడు, కుముదుడు, పుండరీకుడు, అలాగే మహాత్ముడైన ధృతరాష్ట్రనాగుడు—ఇవన్నీ మహానాగులు అక్కడ ఉన్నారు.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse reinforces the ethic of honoring worthy beings through formal recognition—naming and acknowledging status. In epic culture, such enumeration is not mere cataloging; it signals social and moral order (maryādā), where hospitality and respect are extended appropriately even in times of upheaval.
The narrator lists prominent nāgas present in the scene, indicating that many serpent-lords (including the noble nāga Dhṛtarāṣṭra) are involved in the reception/attendance surrounding the events of Mausala Parva, Adhyāya 4.