Shloka 109

अर्जुनस्य शीघ्रप्रयाणं भीम-शकुनियुद्धं च

Arjuna’s Rapid Advance and the Bhīma–Śakuni Encounter

Devanagari script

अड्भाड्रावयवैश्क्िन्नैव्यायुधास्तेडपतन्‌ भुवि । विष्वग्वाताभिसम्भग्ना बहुशाखा इव द्रुमा:,जैसे सब ओरसे उठी हुई आँधीके उखाड़े हुए अनेक शाखाओंवाले वृक्ष धराशायी हो जाते हैं, उसी प्रकार अपने शरीरका एक-एक अवयव कट जानेसे वे शस्त्रहीन शत्रु भूतलपर गिर पड़ते थे

Translation

ఎలా అన్ని వైపుల నుంచి వీచిన గాలివానకు అనేక కొమ్మలున్న చెట్లు విరిగి నేలకూలుతాయో, అలా అవయవావయవాలు తెగిపోవడంతో ఆయుధరహిత శత్రువులు భూమిపై కూలిపోతున్నారు।

Word by Word

अङ्गlimbs

प्रावयवैःwith (their) severed limbs

छिन्नैःcut off, severed

विहीनाःdeprived (of)

आयुधाःweapons

तेthey

अपतन्fell

भुविon the ground

विष्वक्in all directions

वाताभिसम्भग्नाःbroken by the wind

बहुशाखाःhaving many branches

इवlike, as

द्रुमाःtrees

Speaker

संजय उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes