Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — सैन्यप्रशंसा, भेदनवृत्तान्त-प्रश्नः

Dhṛtarāṣṭra–Sañjaya Dialogue: Praise of the Host and Inquiry after the Breach

नानाप्रहरणैश्नान्ये विचित्रस्रगलड्कृता: । संग्राममनस: शूरास्तत्र तत्र व्यवस्थिता:,दूसरे शूरवीर योद्धा विचित्र मालाओंसे अलंकृत हो नाना प्रकारके अस्त्र-शस्त्र लिये मनमें युद्धके लिये उत्साहित होकर जहाँ-तहाँ खड़े थे

nānāpraharaṇaiś cānye vicitrasragalaṅkṛtāḥ | saṅgrāmamanasaḥ śūrās tatra tatra vyavasthitāḥ ||

సంజయుడు అన్నాడు—వివిధ వర్ణాల మాలలతో అలంకరించుకొని, అనేక రకాల ఆయుధాలను ధరించి, యుద్ధానికి ఉత్సాహభరిత మనస్సుతో ఇతర శూరులు అక్కడక్కడ నిలబడి ఉన్నారు।

नानाvarious, many kinds of
नाना:
TypeIndeclinable
Rootनाना
प्रहरणैःwith weapons
प्रहरणैः:
Karana
TypeNoun
Rootप्रहरण
FormNeuter, Instrumental, Plural
अन्येothers
अन्ये:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Plural
विचित्रvariegated, splendid
विचित्र:
TypeAdjective
Rootविचित्र
FormFeminine
स्रग्garland
स्रग्:
TypeNoun
Rootस्रज्
FormFeminine
अलङ्कृताःadorned
अलङ्कृताः:
Karta
TypeAdjective
Rootअलङ्कृत
FormMasculine, Nominative, Plural
संग्रामbattle
संग्राम:
TypeNoun
Rootसंग्राम
FormMasculine
मनसःof mind; in mind
मनसः:
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Genitive, Singular
शूराःheroes, warriors
शूराः:
Karta
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Nominative, Plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
तत्रthere (here and there)
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
व्यवस्थिताःstationed, standing arranged
व्यवस्थिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootव्यवस्थित
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
W
warriors (śūrāḥ)
W
weapons (praharaṇāni)
G
garlands (srajaḥ)
B
battlefield (saṅgrāma context)

Educational Q&A

The verse highlights the warrior ethos: readiness, discipline, and deliberate intention. Ethically, it points to the gravity of choosing battle—once committed, the fighters stand prepared to fulfill their role and face its consequences.

Sañjaya describes the battlefield array: many other heroes, ornamented with garlands and carrying diverse weapons, are positioned in different places, mentally prepared and eager for combat.