Shloka 22
अभिमन्यु-परिवेष्टनम्
Encirclement and Counterassault of Abhimanyu
ततस्तेषां शरीरैश्व॒ शरीरावयवैश्व सः । संतस्तार क्षितिं क्षिप्रं कुशै्वेदिमिवाध्वरे,जैसे यज्ञमें वेदीके ऊपर कुश बिछाये जाते हैं, उसी प्रकार अभिमन्युने तुरंत ही शत्रुओंके शरीरों तथा विभिन्न अवयवोंके द्वारा सारी रणभूमिको पाट दिया
tatas teṣāṃ śarīraiś ca śarīrāvayavaiś ca saḥ | saṃtastāra kṣitiṃ kṣipraṃ kuśair vedim ivādhvare ||
అప్పుడు అతడు వారి శరీరాలతోను తెగిన అవయవాలతోను క్షణంలోనే భూమిని కప్పివేశాడు—యజ్ఞంలో వేదికపై కుశగడ్డి పరచినట్లుగా।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses sacrificial imagery to highlight a moral tension: war can resemble ritual in its ordered metaphors, yet it produces real human suffering. It invites reflection on dharma in conflict—how heroic action and grim consequences coexist, and why ethical discernment is necessary even amid sanctioned warfare.
Sañjaya describes Abhimanyu’s fierce combat: he has struck down many enemies so rapidly that the ground is covered with their bodies and severed limbs, compared to how kuśa grass is spread over an altar during a sacrifice.