Shloka 56

Devanagari script

तस्य पूर्व रथ: पृथ्व्याश्चतुरड्गुलमुच्छित: । बभूवैव॑ं च तेनोक्ते तस्य वाहा: स्पृशन्महीम्‌,इसके पहले युधिष्ठिरका रथ पृथ्वीसे चार अंगुल ऊँचे रहा करता था, किंतु उस दिन उनके इस प्रकार असत्य बोलते ही उनके रथके घोड़े धरतीका स्पर्श करके चलने लगे

Transliteration

tasya pūrvaṁ rathaḥ pṛthivyāś catur-aṅgulam ucchritaḥ | babhūvaivaṁ ca tenokte tasya vāhāḥ spṛśan mahīm ||

Translation

సంజయుడు పలికెను—మునుపు యుధిష్ఠిరుని రథము భూమికి నాలుగు అంగుళముల ఎత్తున ఉండేది; కాని ఆ దినము అతడు అలా పలికిన క్షణమే అతని రథాశ్వములు నేలను తాకుతూ సాగెను.

Word by Word

तस्यof him (his)

पूर्वम्formerly, earlier

रथःchariot

पृथ्व्याःfrom the earth/ground

चतुरङ्गुलम्four-finger-breadths (four aṅgulas)

उच्छितःraised, elevated

बभूवwas, became

एवम्thus, in this manner

चand

तेनby him/thereby

उक्तेwhen (it was) said; upon being spoken

तस्यof him (his)

वाहाःdraught-animals, horses

स्पृशन्touching

महीम्the earth, ground

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Yudhiṣṭhira

ratha (chariot)

vāhāḥ (horses)

pṛthivī/mahī (earth)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes