Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

तामुत्तमां परकायावहन्त्रीं दृष्टवा शक्ति बाहुसंस्थां ज्वलन्तीम्‌ । भीतं रक्षो विप्रदुद्राव राजन्‌ कृत्वा55त्मानं विन्ध्यतुल्यप्रमाणम्‌,राजन! दूसरेके शरीरको विदीर्ण कर डालनेवाली उस उत्तम एवं प्रज्वलित शक्तिको कर्णके हाथमें देखकर भयभीत हुआ राक्षस घटोत्कच अपने शरीरको विन्ध्यपर्वतके समान विशाल बनाकर भागा

tām uttamāṁ parakāyāvahantrīṁ dṛṣṭvā śaktiṁ bāhusaṁsthāṁ jvalantīm | bhītaṁ rakṣo vipradudrāva rājan kṛtvātmānaṁ vindhyatulyapramāṇam ||55||

సంజయుడు అన్నాడు—రాజా! పరదేహాన్ని చీల్చివేయగల ఆ ఉత్తమ జ్వలిత శక్తి కర్ణుని భుజంలో స్థితమై ఉండుట చూచి భయపడిన రాక్షసుడు ఘటోత్కచుడు తన దేహాన్ని వింధ్యపర్వత సమానంగా విస్తరింపజేసుకొని వేగంగా పారిపోయెను.

ताम्that (her/it)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
उत्तमाम्excellent, supreme
उत्तमाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउत्तम
FormFeminine, Accusative, Singular
परकायावहन्त्रीम्destroyer of others' bodies
परकायावहन्त्रीम्:
Karma
TypeNoun
Rootपरकायावहन्त्री
FormFeminine, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Adhikarana
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive), Parasmaipada (usage), Non-finite
शक्तिम्the spear/weapon (śakti)
शक्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootशक्ति
FormFeminine, Accusative, Singular
बाहुसंस्थाम्placed in (someone's) arm/hand
बाहुसंस्थाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootबाहुसंस्था
FormFeminine, Accusative, Singular
ज्वलन्तीम्blazing
ज्वलन्तीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootज्वल्
Formशतृ (present active participle), Feminine, Accusative, Singular
भीतम्frightened
भीतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootभीत
Formक्त (past passive participle), Masculine, Accusative, Singular
रक्षःthe rākṣasa (demon)
रक्षः:
Karta
TypeNoun
Rootरक्षस्
FormNeuter, Nominative, Singular
विप्रदुद्रावran away in haste
विप्रदुद्राव:
TypeVerb
Rootद्रु (द्रव्) / द्राव् (with prefixes)
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Adhikarana
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त्वा (absolutive), Parasmaipada (usage), Non-finite
आत्मानम्himself, his body
आत्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
विन्ध्यतुल्यप्रमाणम्of size comparable to the Vindhya (mountain)
विन्ध्यतुल्यप्रमाणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविन्ध्यतुल्यप्रमाण
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
K
Karṇa
G
Ghaṭotkaca
Ś
Śakti (spear/javelin weapon)
V
Vindhya (mountains)

Educational Q&A

The verse highlights the psychological truth that even the strongest warrior can be shaken when confronted with a decisive, body-destroying weapon; power on the battlefield is not only physical but also moral and mental, and fear can abruptly reverse one’s stance.

Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Ghaṭotkaca, seeing Karṇa holding a blazing śakti poised in his arm, becomes afraid and retreats rapidly, enlarging his form to a mountain-like size as he flees.