Shloka 34
Devanagari script
शिवाश्न वैश्वानरदीप्तजिदल्ना: सुभीमनादा: शतशो नदन्ती: । रक्षोगणान् नर्दतश्चापि वीक्ष्य नरेन्द्र योधा व्यथिता बभूवु:,नरेन्द्र! अग्निके समान जलती हुई जीभ और भयंकर शब्दवाली सैकड़ों गीदड़ियोंको चीत्कार करते तथा राक्षससमूहोंको गर्जते देखकर आपके सैनिक व्यथित हो उठे
Translation
నరేంద్రా! అగ్నివలె దీప్తమైన నాలుకలతో, అత్యంత భయంకర నాదం చేసే వందల కొద్దీ శివలు కేకలు వేస్తుండగా, రాక్షసగణాలు గర్జిస్తున్నదీ చూచి, నీ యోధులు వ్యాకులులైపోయారు।
Word by Word
शिवाःjackals (female jackals)
शिवाः:
Karta
TypeNoun
Rootशिवा
FormFeminine, Nominative, Plural
वैश्वानरदीप्तजिह्वाःhaving tongues blazing like fire (Vaiśvānara)
वैश्वानरदीप्तजिह्वाः:
Karta
TypeAdjective
Rootवैश्वानरदीप्तजिह्वा
FormFeminine, Nominative, Plural
सुभीमनादाःwith very terrible cries
सुभीमनादाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुभीमनाद
FormFeminine, Nominative, Plural
शतशःby hundreds; in hundreds
शतशः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootशतशस्
नदन्त्यःthey roar/howl
नदन्त्यः:
Karta
TypeVerb
Rootनद्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada, Active
रक्षोगणान्hosts of rākṣasas
रक्षोगणान्:
Karma
TypeNoun
Rootरक्षोगण
FormMasculine, Accusative, Plural
नर्दतःroaring (ones)
नर्दतः:
Karma
TypeVerb
Rootनर्द्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
वीक्ष्यhaving seen
वीक्ष्य:
TypeVerb
Rootवीक्ष्
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
नरेन्द्रO king
नरेन्द्र:
TypeNoun
Rootनरेन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
योधाःsoldiers/warriors
योधाः:
Karta
TypeNoun
Rootयोध
FormMasculine, Nominative, Plural
व्यथिताःdistressed; shaken
व्यथिताः:
TypeAdjective
Rootव्यथित
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural
बभूवुःbecame
बभूवुः:
TypeVerb
Rootभू
FormPerfect (Liṭ), Third, Plural, Parasmaipada, Active
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes