Shloka 75
अलंबलवधः (Alaṃbala-vadhaḥ) / The Slaying of Alaṃbala and the Advance toward Karṇa
Devanagari script
निर्जिता धनुषैकेन शतशः क्षत्रियर्षभा: | काडुक्षता परलोकं च धर्मराजस्य च प्रियम्,अश्वत्थामा, कृतवर्मा, अन्यान्य महारथी तथा सैकड़ों क्षत्रियशिरोमणि सात्यकिद्धारा एकमात्र धनुषसे परास्त कर दिये गये। सात्यकि धर्मराजका प्रिय करना और परलोकपर विजय पाना चाहते थे
Translation
ఒకే ధనుస్సుతో సాత్యకి వందలాది క్షత్రియశ్రేష్ఠులను జయించాడు. అశ్వత్థామ, కృతవర్మ తదితర మహారథులు, ఇంకా అనేక క్షత్రియశిరోమణులు కూడా అతని చేతిలో పరాజితులయ్యారు. సాత్యకి ధర్మరాజుని ప్రసన్నం చేయాలని, పరలోకంలోనూ విజయాన్ని పొందాలని కోరుకున్నాడు.
Word by Word
निर्जिताःdefeated, conquered
निर्जिताः:
Karma
TypeAdjective
Rootनिर्जित (नि√जि)
FormMasculine, Nominative, Plural
धनुषाwith a bow
धनुषा:
Karana
TypeNoun
Rootधनुस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
एकेनwith one (single)
एकेन:
Karana
TypeAdjective
Rootएक
FormNeuter, Instrumental, Singular
शतशःby hundreds; in hundreds
शतशः:
TypeIndeclinable
Rootशतशस्
क्षत्रियर्षभाःbulls among kshatriyas; foremost warriors
क्षत्रियर्षभाः:
Karma
TypeNoun
Rootक्षत्रियर्षभ
FormMasculine, Nominative, Plural
काडुक्षताःwounded/maimed (reading uncertain)
काडुक्षताः:
Karma
TypeAdjective
Rootकाडुक्षत
FormMasculine, Nominative, Plural
परलोकम्the next world; afterlife
परलोकम्:
Karma
TypeNoun
Rootपरलोक
FormMasculine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
धर्मराजस्यof Dharmaraja (Yudhishthira)
धर्मराजस्य:
Sampradana
TypeNoun
Rootधर्मराज
FormMasculine, Genitive, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
प्रियम्what is dear/pleasing (a favor)
प्रियम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रिय
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes