Shloka 53
Droṇa–Dhṛṣṭadyumna-yuddha (द्रोण-धृष्टद्युम्न-युद्धम्) — Tactical duel and allied interventions
गौतम॑ं कैकय: क्रुद्धः शरवृष्ट्या भ्यपूरयत् । भरतनन्दन! केकयराज बृहत्क्षत्रपर शरद्वानके पुत्र कृपाचार्यने आक्रमण किया और अपने बाणोंकी वर्षद्वारा उन्हें ढक दिया। तब केकयराजने भी क्ुद्ध होकर अपने सायकोंकी वर्षासे कृपाचार्यको आच्छादित कर दिया || ५२ ह || तावन्योन्यं हयान् हत्वा धनुश्छित्त्वा च भारत,भारत! वे दोनों वीर एक-दूसरेके घोड़ोंको मार धनुषके टुकड़े करके रथहीन हो अमर्षमें भरकर खड्गद्वारा युद्ध करनेके लिये आमने-सामने खड़े हुए। फिर तो उन दोनोंमें अत्यन्त भयंकर एवं दारुण युद्ध होने लगा
Gautamaṁ Kaikayaḥ kruddhaḥ śaravṛṣṭyābhyapūrayat.
సంజయుడు పలికెను—భరతనందనా! కైకేయ రాజు క్రోధంతో గౌతముడైన (కృపాచార్యుని) మీద బాణవృష్టిని కురిపించి అతనిని ముంచెత్తెను. ఓ భారతా! ఆపై వారిద్దరూ పరస్పరం గుర్రాలను చంపి, ధనుస్సులను తెంచివేశారు. రథాలు కోల్పోయి ఖడ్గాలు పట్టుకొని ఎదురెదురుగా నిలిచారు; అప్పుడు వారి మధ్య అత్యంత భయంకరమైన, దారుణమైన యుద్ధం చెలరేగింది.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how krodha (anger) fuels reciprocal retaliation: once wrath takes over, combat tends to intensify beyond restraint, illustrating an ethical warning about the self-propagating nature of violence.
Sañjaya describes the Kaikaya king, enraged, overwhelming Gautama (Kṛpa) with a heavy barrage of arrows—an exchange of missile-fire that signals a fierce escalation in their duel.