Shloka 19

Pitṛ-śrāddha-haviḥ-phala-nirdeśa

Offerings for Ancestors and Their Stated Results

Devanagari script

तेजकी राशिभूत अग्निदेवका तुम सब लोग शीघ्र अन्वेषण करो। वे तुम्हारी मनोवांछित कामनाको पूर्ण करेंगे ।।

Transliteration

etad vākyam upaśrutya tato devā mahātmanaḥ | jagmuḥ saṃsiddha-saṅkalpāḥ paryeṣanto vibhāvasum ||

Translation

భీష్ముడు చెప్పెను: మీరు అందరూ తేజోరాశిరూపుడైన అగ్నిదేవుని త్వరగా అన్వేషించుడి; ఆయన మీ మనోవాంఛలను నెరవేర్చును. మహాత్ముని ఈ మాటలు విని దేవతలు—సంకల్పం సిద్ధమైందని ధైర్యంతో—విభావసు (అగ్ని)ని వెదకుటకు అక్కడి నుండి బయలుదేరిరి.

Word by Word

• एतत्: this (statement)
• एतत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• वाक्यम्: speech, statement
• वाक्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वाक्य
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• उपश्रुत्य: having heard
• Type: Verb
• Root: उप-श्रु
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)

• ततः: then, thereafter
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta
• Type: Noun
• Root: देव
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• महात्मनः: great-souled (ones)
• महात्मनः: Karta
• Type: Adjective
• Root: महात्मन्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• जग्मुः: went
• Type: Verb
• Root: गम्
• Form: Perfect (लिट्), 3rd, Plural, Parasmaipada

• संसिद्धसंकल्पाः: whose resolve was accomplished; with fulfilled intention
• संसिद्धसंकल्पाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: संसिद्ध-संकल्प
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• पर्येषन्तः: seeking, searching for
• पर्येषन्तः: Karta
• Type: Verb
• Root: परि-इष् (पर्येष्)
• Form: शतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Plural, Parasmaipada

• विभावसुम्: Vibhāvasu (Agni, Fire-god)
• विभावसुम्: Karma
• Type: Noun
• Root: विभावसु
• Form: Masculine, Accusative, Singular

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• the gods (Devas)
• Vibhavasu (Agni, Fire-god)
• the great-souled one (Mahātman; contextually a revered authority figure)