Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Pitṛ-śrāddha-haviḥ-phala-nirdeśa

Offerings for Ancestors and Their Stated Results

अग्निदेव इस जगत्‌के पालक, अनिर्वचनीय, सर्वव्यापी, सबके उत्पादक, समस्त प्राणियोंके हृदयमें शयन करनेवाले, सर्वसमर्थ तथा रुद्रसे भी ज्येष्ठ हैं ।।

agnidevaḥ asya jagataḥ pālakaḥ, anirvacanīyaḥ, sarvavyāpī, sarveṣāṃ janakaḥ, samasta-prāṇināṃ hṛdaye śayana-kartā, sarva-samarthaś ca rudrād api jyeṣṭhaḥ. anveṣyatāṃ sa tu kṣipraṃ tejorāśir hutāśanaḥ; sa vo manogataṃ kāmaṃ devaḥ sampādayiṣyati.

భీష్ముడు చెప్పెను: అగ్నిదేవుడు ఈ జగత్తుకు పాలకుడు—వర్ణనాతీతుడు, సర్వవ్యాపి, సమస్తానికి కారణభూతుడు, సమస్త ప్రాణుల హృదయాలలో శయనించేవాడు, సర్వశక్తిమంతుడు, రుద్రునికన్నా జ్యేష్ఠుడు. ఆ తేజోరాశి హుతాశనుని ఆలస్యం లేక అన్వేషించుడి; ఆ దేవుడు మీ మనస్సులోని కోరికను నెరవేర్చును.

अन्विष्यताम्let them seek
अन्विष्यताम्:
Karta
TypeVerb
Rootअन्वेष् (अन्विष्यति)
FormLot (imperative/benedictive sense), Parasmaipada, 3, Plural, Active
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
क्षिप्रम्quickly / swiftly
क्षिप्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootक्षिप्र
FormNeuter, Accusative, Singular
तेजोराशिःa mass/heap of radiance
तेजोराशिः:
Karta
TypeNoun
Rootतेजोराशि
FormMasculine, Nominative, Singular
हुताशनःAgni (the eater of oblations)
हुताशनः:
Karta
TypeNoun
Rootहुताशन
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
वःof you / for you
वः:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Plural
मनोगतम्conceived in the mind
मनोगतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमनोगत
FormNeuter, Accusative, Singular
कामम्desire / wish
कामम्:
Karma
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Accusative, Singular
देवःthe god
देवः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
सम्पादयिष्यतिwill accomplish / will bring about
सम्पादयिष्यति:
TypeVerb
Rootसम् + पद् (सम्पादयति)
FormLṛṭ (future), Parasmaipada, 3, Singular, Active

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
A
Agni (Agnideva, Hutāśana)
R
Rudra

Educational Q&A

The verse presents Agni as a cosmic guardian and an indwelling divine presence; by promptly seeking and honoring such a deity, one’s rightful inner aims can be brought to completion—highlighting devotion, urgency in spiritual effort, and trust in divine order.

Bhishma is instructing his listeners to approach Agni—described with exalted attributes—and assures them that this deity, the radiant Hutashana, will fulfill the desire they hold in their minds.