Shloka 112
उत्तारणो दुष्कृतिहा पुण्यो दुःस्वप्रनाशन: । वीरहा रक्षण: सन्तो जीवन: पर्यवस्थित:,९२३ उत्तारण:-संसार-सागरसे पार करनेवाले, ९२४ दुष्कृतिहा-पापोंका और पापियोंका नाश करनेवाले, ९२५ पुण्य:-स्मरण आदि करनेवाले समस्त पुरुषोंको पवित्र कर देनेवाले, ९२६ दुःस्वप्ननाशन:-ध्यान, स्मरण, कीर्तन और पूजन करनेसे बुरे स्वप्नोंका नाश करनेवाले, ९२७ वीरहा-शरणागतोंकी विविध गतियोंका यानी संसार-चक्रका नाश करनेवाले, ९२८ रक्षण:-सब प्रकारसे रक्षा करनेवाले, ९२९ सनन््तः-विद्या, विनय और धर्म आदिका प्रचार करनेके लिये संतोंके रूपमें प्रकट होनेवाले, ९१३० जीवन:-समस्त प्रजाको प्राणरूपसे जीवित रखनेवाले, ९३१ पर्यवस्थित:-समस्त विश्वको व्याप्त करके स्थित रहनेवाले
bhīṣma uvāca | uttāraṇo duṣkṛtihā puṇyo duḥsvapnanāśanaḥ | vīrahā rakṣaṇaḥ santaḥ jīvanaḥ paryavasthitaḥ ||
భీష్ముడు అన్నాడు—ఆయన ఉత్తారణుడు, సంసారసాగరాన్ని దాటించేవాడు; దుష్కృతులను నాశనం చేసేవాడు; పుణ్యస్వరూపుడు—స్మరించేవారిని పవిత్రం చేసేవాడు; ధ్యానం, స్మరణ, కీర్తన, పూజల ద్వారా దుఃస్వప్నాలను తొలగించేవాడు. శరణాగతుల అనేక గమనమార్గాలను ఛేదించి జనన-మరణ చక్రానికి ముగింపు పెట్టేవాడు; సమస్త విధాల రక్షకుడు; విద్యా-వినయ-ధర్మ ప్రచారార్థం సంతుల రూపంలో అవతరించేవాడు; సమస్త జీవులకు ప్రాణస్వరూపుడు; మరియు సమగ్ర విశ్వాన్ని వ్యాపించి సర్వత్ర స్థితుడై ఉన్నాడు।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the Supreme Lord is both the moral purifier and the existential liberator: He destroys evil, protects the surrendered, sustains life, and pervades all—so remembrance, worship, and devotion become practical means for ethical purification and freedom from saṃsāra.
In Anuśāsana Parva, Bhishma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and praises the Supreme through a chain of divine epithets. This verse is part of that laudatory description, emphasizing the Lord’s saving, protecting, and all-pervading nature.