Shloka 83
आदि पर्व, अध्याय 96 — काश्यकन्याहरणं, शाल्वसमागमः, अम्बावचनं च
Kāśī princesses taken; encounter with Śālva; Ambā’s declaration
स विराटस्य दुहितरमुपयेमे उत्तरां नाम । तस्यामस्य परासुर्गभोडभवत् । तमुत्सड्गेन प्रतिजग्राह पृथा नियोगात् पुरुषोत्तमस्य वासुदेवस्य, षाण्मासिकं गर्भमहमेनं जीवयिष्यामीति,अभिमन्युने विराटकी पुत्री उत्तराके साथ विवाह किया था। उसके गर्भसे अभिमन्युके एक पुत्र हुआ; जो मरा हुआ था। पुरुषोतम भगवान् श्रीकृष्णके आदेशसे कुन्तीने उसे अपनी गोदमें ले लिया। उन्होंने यह आश्वासन दिया कि छः: महीनेके इस मरे हुए बालकको मैं जीवित कर दूँगा
sa virāṭasya duhitram upayeme uttarāṃ nāma | tasyām asya parāsur garbho 'bhavat | tam utsaṅgena pratijagrāha pṛthā niyogāt puruṣottamasya vāsudevasya | ṣāṇmāsikaṃ garbham aham enaṃ jīvayiṣyāmīti |
వైశంపాయనుడు పలికెను—అభిమన్యుడు విరాటరాజు కుమార్తె ఉత్తరను వివాహం చేసుకున్నాడు. ఆమె గర్భస్థ శిశువు నిర్జీవమయ్యెను. అప్పుడు పురుషోత్తముడు వాసుదేవుని ఆజ్ఞచేత పృథా (కుంతీ) ఆ ఆరు నెలల గర్భాన్ని తన ఒడిలో ఉంచుకొని—“ఈ గర్భాన్ని నేను జీవింపజేస్తాను” అని పలికెను.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds dharmic responsibility: safeguarding vulnerable life and the continuity of a righteous lineage, while acting in obedience to a higher, legitimate command (niyoga) rather than personal desire.
Abhimanyu marries Uttarā, Virāṭa’s daughter. A child is conceived but becomes lifeless in the womb. Kuntī, following Vāsudeva’s instruction, takes the six-month fetus onto her lap and vows to restore it to life.