Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Paurava-vaṃśa-kathana (Account of the Paurava Lineage) | महाभारत आदि पर्व अध्याय ८९

इन्द्र उवाच सतां सकाशे पतितासि राजं- क्ष्युतः प्रतिष्ठां यत्र लब्धासि भूय: । एतद्‌ विदित्वा च पुनर्ययाते त्वं मावमंस्था: सदृश: श्रेयसश्ल॒,इन्द्र बोले--राजा ययाति! तुम यहाँसे च्युत होकर साधु पुरुषोंके समीप गिरोगे और वहाँ अपनी खोयी हुई प्रतिष्ठा पुन: प्राप्त कर लोगे। यह सब जानकर तुम फिर कभी अपने बराबर तथा अपनेसे बड़े लोगोंका अपमान न करना

indra uvāca: satāṃ sakāśe patitāsi rājan, kṣyutaḥ pratiṣṭhāṃ yatra labdhāsi bhūyaḥ | etad viditvā ca punar yayāte tvaṃ māvamamsthāḥ sadṛśaḥ śreyasaś ca ||

ఇంద్రుడు పలికెను—రాజా యయాతీ! నీవు ఇక్కడి నుండి చ్యుతుడై సత్పురుషుల సన్నిధిలో పతించెదవు; అక్కడ నీవు కోల్పోయిన ప్రతిష్ఠను మళ్లీ పొందెదవు. ఇది తెలిసికొని, హే యయాతీ, ఇకపై నీతో సమానులనైనా, నీకంటే శ్రేష్ఠులనైనా ఎప్పుడూ అవమానించకుము.

इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta
TypeNoun
Rootइन्द्र
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid/spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha), 3rd, Singular, Parasmaipada
सताम्of the good/virtuous (people)
सताम्:
TypeNoun
Rootसत्
FormMasculine, Genitive, Plural
सकाशेin the presence/near
सकाशे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसकाश
FormMasculine, Locative, Singular
पतिताfallen
पतिता:
TypeAdjective
Rootपतित
FormMasculine, Nominative, Singular
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, 2nd, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
च्युतःfallen away/deprived
च्युतः:
TypeAdjective
Rootच्युत
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रतिष्ठाम्status/reputation
प्रतिष्ठाम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रतिष्ठा
FormFeminine, Accusative, Singular
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
लब्धाobtained
लब्धा:
TypeAdjective
Rootलब्ध
FormFeminine, Nominative, Singular
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, 2nd, Singular
भूयःagain/once more
भूयः:
TypeIndeclinable
Rootभूयस्
एतत्this (fact)
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
विदित्वाhaving known
विदित्वा:
TypeVerb
Rootविद्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage)
and
:
TypeIndeclinable
Root
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
ययातेO Yayāti
ययाते:
TypeNoun
Rootययाति
FormMasculine, Vocative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootत्वद्
FormMasculine, Nominative, Singular
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
FormProhibitive particle with imperative/optative
अवमंस्थाःdisrespect/insult
अवमंस्थाः:
TypeVerb
Rootअवमन्थ्
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
सदृशःequal/similar
सदृशः:
TypeAdjective
Rootसदृश
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रेयसःof the better/superior
श्रेयसः:
TypeNoun
Rootश्रेयस्
FormNeuter, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root

इन्द्र उवाच

I
Indra
K
King Yayāti
S
satāḥ (the virtuous/good people)