Shloka 12
Ādi Parva, Adhyāya 85: Āṣṭaka–Yayāti संवादः
Merit-Exhaustion, Rebirth, and the Critique of Pride
वुर्वयुरुवाच न कामये जरां तात कामभोगप्रणाशिनीम् । बलरूपान्तकरणी बुद्धिप्राणप्रणाशिनीम्,तुर्वसु बोले--तात! काम-भोगका नाश करनेवाली वृद्धावस्था मुझे नहीं चाहिये। वह बल तथा रूपका अन्त कर देती है और बुद्धि एवं प्राणशक्तिका भी नाश करनेवाली है
vaiśampāyana uvāca | na kāmaye jarāṃ tāta kāmabhogapraṇāśinīm | balarūpāntakaraṇīṃ buddhiprāṇapraṇāśinīm ||
వైశంపాయనుడు అన్నాడు—తండ్రీ! నాకు వృద్ధాప్యం కావదు; అది కామభోగాలను నశింపజేస్తుంది. అది బలం, రూపాన్ని అంతం చేస్తుంది; బుద్ధి స్పష్టతను, ప్రాణశక్తినీ కూడా హరించేస్తుంది.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the inevitable decline caused by old age—loss of pleasure, strength, beauty, mental clarity, and vitality—prompting reflection on the fragility of sensual enjoyment and the need for wiser life-orientation beyond mere kāma (pleasure).
Within Vaiśampāyana’s narration, a speaker addresses an elder (“tāta”) and expresses aversion to old age, describing it as a force that ends enjoyment and undermines bodily and mental powers.