Shloka 39
ययाति-देवयानी-शर्मिष्ठा विवादः — Śukra’s Curse and the Disclosure of Lineage
यच्च किंचित् सर्वगतं भूमौ वा यदि वा दिवि | तस्याहमीश्वरो नित्य तुष्टेनोक्त: स्वयम्भुवा,ब्रह्माजीने संतुष्ट होकर मुझे वरदान दिया है; उसके अनुसार इस भूतलपर, देवलोकमें अथवा सब प्राणियोंमें जो कुछ भी है, उन सबका मैं सदा-सर्वदा स्वामी हूँ
yac ca kiñcit sarvagataṃ bhūmau vā yadi vā divi | tasyāham īśvaro nityaṃ tuṣṭenoktaḥ svayambhuvā ||
శుక్రుడు పలికెను—భూమిలో గాని, స్వర్గంలో గాని, సమస్త ప్రాణులలో గాని ఎక్కడ ఏది ఉన్నదో, దాని నిత్యాధిపతి నేనే. ప్రసన్నుడైన స్వయంభూ (బ్రహ్మ) నాకు ఈ వరాన్ని ప్రకటించాడు.
शुक्र उवाच
Educational Q&A
The verse frames sovereignty as deriving from divine sanction: Śukra claims enduring lordship over whatever exists on earth or in heaven because Brahmā, pleased, pronounced a boon. Ethically, it highlights how power is asserted as legitimate when grounded in a higher, cosmic authority.
Śukra is speaking and recounting a prior event: Svayambhū (Brahmā), being satisfied, granted or declared a boon to him. Śukra cites that pronouncement to establish his perpetual dominion over all that exists across realms.