Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Śukra’s Ultimatum and Devayānī’s Demand (शुक्र-प्रतिज्ञा तथा देवयानी-वर-याचना)

यादवानामिमं वंशं कौरवाणां च सर्वशः । तथैव भरतानां च पुण्यं स्वस्त्ययनं महत्‌,धन्यं यशस्यमायुष्यं कीर्तयिष्यामि तेडनघ । वैशम्पायनजी कहते हैं--निष्पाप जनमेजय! अब मैं दक्ष प्रजापति, वैवस्वत मनु, भरत, कुरु, पूर, अजमीढ, यादव, कौरव तथा भरतवंशियोंकी कुल-परम्पराका तुमसे वर्णन करूँगा। उनका कुल परम पवित्र, महान्‌ मंगलकारी तथा धन, यश और आयुकी प्राप्ति करानेवाला है

vaiśampāyana uvāca |

yādavānām imaṃ vaṃśaṃ kauravāṇāṃ ca sarvaśaḥ |

tathaiva bharatānāṃ ca puṇyaṃ svastyayanaṃ mahat |

dhanyaṃ yaśasyam āyuṣyaṃ kīrtayiṣyāmi te 'nagha ||

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ నిష్పాప జనమేజయా! ఇప్పుడు నేను నీకు యాదవుల వంశాన్ని, కౌరవుల వంశాన్ని, అలాగే భరతుల వంశపరంపరను సంపూర్ణంగా వివరిస్తాను—అది పవిత్రమైనది, మహామంగళకరమైనది, ధనం, యశస్సు, దీర్ఘాయుష్షును ప్రసాదించేది.

यादवानाम्of the Yadavas
यादवानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयादव
FormMasculine, Genitive, Plural
इमम्this
इमम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Accusative, Singular
वंशम्lineage
वंशम्:
Karma
TypeNoun
Rootवंश
FormMasculine, Accusative, Singular
कौरवाणाम्of the Kauravas
कौरवाणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकौरव
FormMasculine, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
सर्वशःentirely; in full
सर्वशः:
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः
तथाthus; likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed; just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
भरतानाम्of the Bharatas
भरतानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभरत
FormMasculine, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
पुण्यम्holy; meritorious
पुण्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपुण्य
FormNeuter, Accusative, Singular
स्वस्त्ययनम्auspicious (recital/benediction); welfare-bringing
स्वस्त्ययनम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वस्त्ययन
FormNeuter, Accusative, Singular
महत्great
महत्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Accusative, Singular
धन्यम्fortunate; blessed
धन्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootधन्य
FormNeuter, Accusative, Singular
यशस्यम्fame-giving; glorious
यशस्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootयशस्य
FormNeuter, Accusative, Singular
आयुष्यम्life-prolonging; conducive to longevity
आयुष्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootआयुष्य
FormNeuter, Accusative, Singular
कीर्तयिष्यामिI shall recount/proclaim
कीर्तयिष्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootकीर्तय् (कृत्/कीर्तयति)
FormSimple Future (Luṭ), 1st, Singular
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
अनघO sinless one
अनघ:
TypeNoun
Rootअनघ
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
Y
Yādavas
K
Kauravas
B
Bharatas

Educational Q&A

The verse frames dynastic genealogy as a sacred, auspicious act (svastyayana): remembering and reciting worthy lineages is presented as ethically elevating and socially stabilizing, linking identity and duty (dharma) to ancestral tradition.

Vaiśampāyana, addressing King Janamejaya, announces that he will now narrate the genealogical traditions of the Yādavas, Kauravas, and Bharatas in a complete and auspicious manner, setting up the forthcoming lineage account.