Shloka 63
अध्याय ७४: अक्रोध–क्षमा–निवासनीति
Chapter 74: Non-anger, Forbearance, and the Ethics of Residence
अड्भादज़ात् सम्भवसि हृदयादधिजायसे । आत्मा वै पुत्रनामासि स जीव शरद: शतम्,“(उस मन्त्रसमुदायका भाव इस प्रकार है--) हे बालक! तुम मेरे अंग-अंगसे प्रकट हुए हो; हृदयसे उत्पन्न हुए हो। तुम पुत्र नामसे प्रसिद्ध मेरे आत्मा ही हो, अतः वत्स! तुम सौ वर्षोतक जीवित रहो
aṅgebhyaḥ sambhavasi hṛdayād adhijāyase | ātmā vai putranāmāsi sa jīva śaradaḥ śatam ||
బాలకా! నీవు నా అంగాంగాల నుంచే ఉద్భవించావు; నా హృదయంనుండి జన్మించావు. ‘పుత్రుడు’ అనే పేరుతో నీవు నిజంగా నా ఆత్మవే; కాబట్టి ప్రియమైనవాడా, నీవు వంద శరదృతువులు జీవించు.
दुष्यन्त उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that a son is regarded as the father’s own self (ātmā) in dharmic thought, emphasizing responsibility, affection, and rightful acknowledgment of one’s child, along with the traditional blessing for a complete life-span.
King Duṣyanta addresses the child as his own, describing the son’s origin as from his body and heart, and pronounces a benediction—“live a hundred years”—signaling acceptance and the restoration/affirmation of familial and dynastic continuity.