Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

अध्याय ७४: अक्रोध–क्षमा–निवासनीति

Chapter 74: Non-anger, Forbearance, and the Ethics of Residence

दन्तै: शुक्लै: शिखरिभि: सिंहसंहननो महान्‌ | चक्राडकितकर: श्रीमान्‌ महामूर्था महाबल:,वह सफेद और नुकीले दाँतोंसे शोभा पा रहा था। उसके शरीरका गठन सिंहके समान था। वह ऊँचे कदका था। उसके हाथोंमें चक्रके चिह्न थे। वह अदभुत शोभासे सम्पन्न, विशाल मस्तकवाला और महान्‌ बलवान था

dantaiḥ śuklaiḥ śikharibhiḥ siṁhasaṁhanano mahān | cakrāṅkitakaraḥ śrīmān mahāmūrdhā mahābalaḥ ||

అతని దంతాలు తెల్లగా, పదునుగా, శిఖరాలవలె మెరిసేవి. అతని దేహసంహతి సింహసమానంగా ఘనంగా ఉండేది. అతని చేతుల్లో చక్రచిహ్నం కనిపించేది. అతడు శ్రీమంతమైన కాంతితో ప్రకాశిస్తూ, విశాల మస్తకముతో, మహాబలశాలిగా ఉన్నాడు.

दन्तैःwith teeth
दन्तैः:
Karana
TypeNoun
Rootदन्त
FormMasculine, Instrumental, Plural
शुक्लैःwhite
शुक्लैः:
Karana
TypeAdjective
Rootशुक्ल
FormMasculine, Instrumental, Plural
शिखरिभिःpointed, having peaks (i.e., sharp)
शिखरिभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootशिखरिन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
सिंहसंहननःlion-built, having a lion-like frame
सिंहसंहननः:
Karta
TypeAdjective
Rootसिंहसंहनन
FormMasculine, Nominative, Singular
महान्great, tall
महान्:
Karta
TypeAdjective
Rootमहत्
FormMasculine, Nominative, Singular
चक्राङ्कितकरःwhose hands are marked with a discus-sign
चक्राङ्कितकरः:
Karta
TypeAdjective
Rootचक्राङ्कितकर
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रीमान्splendid, illustrious
श्रीमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रीमत्
FormMasculine, Nominative, Singular
महामूर्धाlarge-headed
महामूर्धा:
Karta
TypeAdjective
Rootमहामूर्धन्
FormMasculine, Nominative, Singular
महाबलःvery strong, mighty
महाबलः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाबल
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
C
cakra (discus mark)

Educational Q&A

The verse highlights the traditional epic idea that inner worth and destiny are often signaled through outward auspicious marks (lakṣaṇa): strength, radiance, and sacred emblems (like the cakra-mark) indicate a person fit for great responsibility and protection of dharma.

Vaiśampāyana is describing a remarkable figure’s physical and auspicious characteristics—white sharp teeth, lion-like build, cakra-marked hands, splendor, a large head, and great strength—using epic conventions to signal extraordinary status.