Shloka 36
वंशानुकीर्तनम् — Genealogical Recitation from Dakṣa to Yayāti and the Establishment of the Paurava Line
दिदृक्षुस्तत्र तमृषिं तपोराशिमथाव्ययम् । ब्रह्मलोकप्रतीकाशमाश्रमं सोडभिवीक्ष्य ह । षट्पदोदगीतसंघुष्टं नानाद्धविजगणायुतम्,वहाँ ये तपस्याके भण्डार अविकारी महर्षि कण्वका दर्शन करना चाहते थे। राजाने उस आश्रमको देखा, मानो दूसरा ब्रह्मलोक हो। नाना प्रकारके पक्षी वहाँ कलरव कर रहे थे। भ्रमरोंके गुंजनसे सारा आश्रम गूँज रहा था
didṛkṣus tatra tam ṛṣiṁ taporāśim athāvyayam | brahmalokapratīkāśam āśramaṁ so 'bhivīkṣya ha | ṣaṭpadodgītasaṁghuṣṭaṁ nānā-dvija-gaṇāyutam ||
వైశంపాయనుడు పలికెను— అక్షయ తపోనిధి అయిన ఆ ఋషిని దర్శించాలనే కోరికతో రాజు ఆ ఆశ్రమాన్ని చూచెను; అది బ్రహ్మలోకమేనని అనిపించేంత ప్రకాశించుచుండెను. తేనెటీగల గుంజనగీతాలతో అది మార్మోగుచుండెను; నానావిధ పక్షుల అసంఖ్యాక గుంపులు ఒకేసారి కూయుచు, నియమిత తపస్సు ప్రసాదించిన పవిత్ర శాంతిని ప్రతిబింబించుచుండెను.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse elevates the āśrama as a moral and spiritual ideal: a life grounded in tapas creates an atmosphere of harmony, purity, and reverence—so luminous that it is likened to Brahmaloka. It implicitly teaches that power (kingship) should bow before spiritual discipline and that true greatness is measured by inner austerity and sanctity.
The narrator describes a king arriving with the desire to see a great sage. As he beholds the hermitage, it appears heavenly—like Brahmaloka—alive with the humming of bees and the calls of innumerable birds, emphasizing the serene, sacred setting before the meeting with the ṛṣi.