Shloka 27

वंशानुकीर्तनम् — Genealogical Recitation from Dakṣa to Yayāti and the Establishment of the Paurava Line

Devanagari script

तस्यास्तीरे भगवत: काश्यपस्य महात्मन: । आश्रमप्रवरं रम्यं महर्षिगणसेवितम्‌,उसके तटपर ही कश्यपगोत्रीय महात्मा कण्वका वह उत्तम एवं रमणीय आश्रम था। वहाँ महर्षियोंके समुदाय निवास करते थे

Transliteration

tasyāstīre bhagavataḥ kāśyapasya mahātmanaḥ | āśramapravaraṃ ramyaṃ maharṣigaṇasevitam ||

Translation

ఆ నది తీరమున కాశ్యపగోత్రీయ మహాత్ముడు, భగవాన్ కణ్వుని శ్రేష్ఠమూ రమ్యమూ అయిన ఆశ్రమము ఉండెను; అక్కడ మహర్షుల సమూహము నివసించి సేవలో నిమగ్నమై యుండిరి.

Word by Word

• तस्याः: of her
• तस्याः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• तीरे: on the bank
• तीरे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: तीर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• भगवतः: of the venerable one
• भगवतः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• काश्यपस्य: of Kaśyapa
• काश्यपस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: काश्यप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• महात्मनः: of the great-souled (sage)
• महात्मनः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• आश्रमप्रवरम्: the best of hermitages
• आश्रमप्रवरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: आश्रमप्रवर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• रम्यम्: lovely, delightful
• रम्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: रम्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• महर्षिगणसेवितम्: frequented/served by groups of great sages
• महर्षिगणसेवितम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सेवित (कृदन्त-प्रातिपदिक; धातु: सेव्)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśaṃpāyana
• Kāśyapa
• Āśrama (hermitage)
• Maharṣis (great seers)
• River bank (tīra)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights the ethical ideal of the āśrama as a dharmic center: a well-ordered life of restraint, study, and service creates sanctified spaces where wisdom is preserved and seekers are supported.

What is happening in the narrative?

Vaiśaṃpāyana describes a beautiful, eminent hermitage on a riverbank belonging to the revered sage Kāśyapa, a place regularly visited and attended by groups of great seers—setting a sacred setting for subsequent events.