Shloka 45
कुरुवंशप्रश्नः—दुःषन्तस्य राजधर्मवर्णनम्
Kuru Lineage Inquiry and the Portrait of King Duḥṣanta’s Rule
नरेण धर्मकामेन सर्व: श्रोतव्य इत्यपि । निखिलेनेतिहासो5यं ततः सिद्धिमवाप्रुयात्,धर्मकी इच्छा रखनेवाले मनुष्यके द्वारा यह सारा महाभारत इतिहास पूर्णरूपसे श्रवण करनेयोग्य है। ऐसा करनेसे मनुष्य सिद्धिको प्राप्त कर लेता है
vaiśampāyana uvāca | nareṇa dharmakāmena sarvaḥ śrotavya ity api | nikhilenetihāso 'yaṃ tataḥ siddhim avāpnuyāt ||
ధర్మాన్ని కోరుకునే మనిషి ఈ సమగ్ర ఇతిహాసాన్ని—ఈ సంపూర్ణ మహాభారతాన్ని—పూర్తిగా శ్రవణం చేయవలెను; సంపూర్ణంగా విన్నచో అతడు సిద్ధిని పొందును.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that a person who seeks dharma should listen to the Mahābhārata in its entirety; complete and attentive hearing of the epic is presented as a means to attain siddhi—ethical and spiritual accomplishment.
Vaiśampāyana, in the course of narrating the Mahābhārata, states a phalaśruti-like assurance: the epic is not merely a story but a dharma-teaching itihāsa, and hearing it fully yields a transformative result for the listener.