Shloka 16
Ananta-Śeṣa Tapas and the Bearing of the Earth (अनन्त-शेष-तपस् तथा महीधारणम्)
Devanagari script
साध्या: प्राचीं सगन्धर्वा वसवो दक्षिणां दिशम् । प्रजग्मु: सहिता रुद्रा: पतगेन्द्रप्रधर्षिता:,पक्षिराजसे पराजित हो साध्य और गन्धर्व पूर्व दिशाकी ओर भाग चले। वसुओं तथा रुद्रोंने दक्षिण दिशाकी शरण ली
Transliteration
sādhyāḥ prācīṃ sa-gandharvā vasavo dakṣiṇāṃ diśam | prajagmuḥ sahitā rudrāḥ patagendra-pradharṣitāḥ ||
Translation
పక్షిరాజుడైన గరుడునిచే తరిమివేయబడి పరాజితులైన సాధ్యులు గంధర్వులతో కలిసి తూర్పు దిశకు పారిపోయారు. వసువులు దక్షిణ దిశను ఆశ్రయించగా, రుద్రగణమూ సమూహంగా వెనుదిరిగారు.
Word by Word
साध्याःthe Sādhyas
साध्याः:
Karta
TypeNoun
Rootसाध्य
FormMasculine, Nominative, Plural
प्राचीम्to the eastern (direction)
प्राचीम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्राची
FormFeminine, Accusative, Singular
सगन्धर्वाःtogether with the Gandharvas
सगन्धर्वाः:
Karta
TypeNoun
Rootगन्धर्व
FormMasculine, Nominative, Plural, with indeclinable prefix 'स-' = 'together with'
वसवःthe Vasus
वसवः:
Karta
TypeNoun
Rootवसु
FormMasculine, Nominative, Plural
दक्षिणाम्to the southern (direction)
दक्षिणाम्:
Karma
TypeNoun
Rootदक्षिणा
FormFeminine, Accusative, Singular
दिशम्direction
दिशम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Accusative, Singular
प्रजग्मुःwent / fled
प्रजग्मुः:
TypeVerb
Rootगम्
FormPerfect (Liṭ), Third, Plural, Parasmaipada, प्र-
सहिताःtogether, united
सहिताः:
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Plural
रुद्राःthe Rudras
रुद्राः:
Karta
TypeNoun
Rootरुद्र
FormMasculine, Nominative, Plural
पतगेन्द्रप्रधर्षिताःassailed/overpowered by the lord of birds
पतगेन्द्रप्रधर्षिताः:
TypeAdjective
Rootप्रधर्षित
FormMasculine, Nominative, Plural, past passive participle of धृष्/धर्ष् with prefix प्र-; qualified by instrumental tatpuruṣa 'पतगेन्द्रेण'
Speaker
शौनक उवाच
Characters & Entities
Ś
ŚaunakaS
SādhyasG
GandharvasV
VasusR
RudrasP
Patagendra (Garuda)Sandhi Notes