Shloka 134
Ādi-parva Adhyāya 3 — Janamejaya’s Rite, Dhaumya’s Parīkṣā, and Uttanka’s Kuṇḍala Quest (सर्पसत्रप्रस्तावना–गुरुपरीक्षा–उत्तङ्कोपाख्यान)
स तत्र नागांस्तानस्तुवदेभि: श्लोकै:-- य ऐरावतराजान: सर्पा: समितिशोभना: । क्षरन्त इव जीमूता: सविद्युत्पवनेरिता:,तब उत्तंक उस बिलमें घुस गये और उसी मार्गसे भीतर प्रवेश करके उन्होंने नागलोकका दर्शन किया, जिसकी कहीं सीमा नहीं थी। जो अनेक प्रकारके मन्दिरों, महलों, झुके हुए छज्जोंवाले ऊँचे-ऊँचे मण्डपों तथा सैकड़ों दरवाजोंसे सुशोभित और छोटे-बड़े अदभुत क्रीडास्थानोंसे व्याप्त था। वहाँ उन्होंने इन श्लोकोंद्वारा उन नागोंका स्तवन किया --ऐरावत जिनके राजा हैं, जो समरांगणमें विशेष शोभा पाते हैं, बिजली और वायुसे प्रेरित हो जलकी वर्षा करनेवाले बादलोंकी भाँति बाणोंकी धारावाहिक वृष्टि करते हैं, उन सर्पोकी जय हो
sa tatra nāgāṁs tān astuvadebhiḥ ślokaiḥ— ye airāvata-rājānaḥ sarpāḥ samiti-śobhanāḥ | kṣaranta iva jīmūtāḥ sa-vidyut-pavana-īritāḥ ||
అక్కడ అతడు ఈ శ్లోకాలతో ఆ నాగులను స్తుతించాడు—“ఐరావతుడు రాజుగా ఉన్న సర్పులు సమరమున శోభిస్తారు; విద్యుత్తు, వాయువు ప్రేరేపించిన మేఘాలవలె వారు (బాణాల) ధారను నిరంతరం కురిపిస్తారు.”
राम उवाच
Educational Q&A
The verse models stuti (formal praise) as a means of approaching powerful beings with respect and recognition of their ordered strength; it highlights valor and disciplined might as qualities that command acknowledgment within dharmic social interaction.
The speaker offers a hymn to the Nāgas, describing them as battle-glorious and likening their force (a continuous shower, metaphorically of arrows) to rain-clouds driven by wind and lightning, thereby honoring their king Airāvata and their martial prowess.