Shloka 13
गरुडजन्म तथा विनतादास्यवृत्तान्तः
Garuḍa’s Birth and Vinatā’s Enslavement
तेषां प्राणान््तको दण्डो देवेन विनिपात्यते । एवं सम्भाष्य देवस्तु पूज्य कद्रें च तां तदा,“ये महाबली दुःसह पराक्रम तथा प्रचण्ड विषसे युक्त हैं। अपने तीखे विषके कारण ये सदा दूसरोंको पीड़ा देनेके लिये दौड़ते-फिरते हैं। अतः समस्त प्राणियोंके हितकी दृष्टिसे इन्हें शाप देकर माता कद्भूने उचित ही किया है। जो सदा दूसरे प्राणियोंको हानि पहुँचाते रहते हैं, उनके ऊपर दैवके द्वारा ही प्राणनाशक दण्ड आ पड़ता है।” ऐसी बात कहकर ब्रह्माजीने कट्रूकी प्रशंसा की और कश्यपजीको बुलाकर यह बात कही--“अनघ! तुम्हारे द्वारा जो ये लोगोंको डँसनेवाले सर्प उत्पन्न हो गये हैं, इनके शरीर बहुत विशाल और विष बड़े भयंकर हैं। परंतप! इन्हें इनकी माताने शाप दे दिया है, इसके कारण तुम किसी तरह भी उसपर क्रोध न करना। तात! यज्ञमें सर्पोंका नाश होनेवाला है, यह पुराणवृत्तान्त तुम्हारी दृष्टिमें भी है ही!” ऐसा कहकर सृष्टिकर्ता ब्रह्माजीने प्रजापति कश्यपको प्रसन्न करके उन महात्माको सर्पोका विष उतारनेवाली विद्या प्रदान की
teṣāṃ prāṇāntako daṇḍo devena vinipātyate | evaṃ sambhāṣya devastu pūjya kadrūṃ ca tāṃ tadā |
శౌనకుడు అన్నాడు—“అటువంటి ప్రాణులపై దేవవిధానముచే ప్రాణాంతక దండం పడుతుంది.” ఇలా చెప్పి దేవుడు బ్రహ్మదేవుడు అప్పుడే కద్రూను గౌరవించి ఆమె నిర్ణయాన్ని ప్రశంసించాడు—ఆ సర్పాలు మహాబలవంతాలు, అసహ్య పరాక్రమంతో కూడినవి, ఘోర విషధరాలు; సదా ఇతరులను హానిచేయడానికి ఉత్సుకతతో తిరుగుతాయి. అందువల్ల సమస్త ప్రాణుల హితార్థం తల్లి శాపం సముచితమే. ఎవరైతే నిరంతరం ప్రాణిహింసలో రతులై ఉంటారో, వారిపై దైవవిధానముచే ప్రాణనాశక శిక్ష తప్పక దిగుతుంది.
शौनक उवाच
Educational Q&A
Those who habitually harm living beings invite inevitable retribution; divine/cosmic order (daiva) brings a fitting punishment for persistent violence, and actions taken for the welfare of all creatures are affirmed as righteous.
Śaunaka reports that the deity (in context, Brahmā) declares that a death-dealing punishment befalls the harmful serpents and then honors Kadrū, approving her curse as a protective measure for the good of all beings.